1 -aĉ/

I.

-aĉ

(sufikso)
Malbona, malbonkvalita, maltaŭga, malbela: mizera ĉevalo [1]; domo (malbela, kaduka domo); rigardi kiel bovido (gapi, stultmiene rigardi) PrV ; babili (stulte, vante aŭ malice paroli); el la faro fariĝis kaĉo PrV ; ĉie via popolo persekutas Fenicianojn, kiel hundoj [2]; vi mem faras ĉi tiun simplan laboron kaj ne lasas ĝin knedi per iu el viaj helpistoj [3]! lia kadavro estos […] mortaĵo [4]; ĝi estis mizera, hirta hundo, kiu pli similis eluzitan skraptapiŝon [5]; fiartefaritaĵo, kiu senkulturigus la homaron! [6]. VD:fi
Rim.: Vidu la rimarkon ĉe fi.
france:
-asse (suffixe péjoratif), -âtre (suffixe péjoratif)
germane:
Scheiß- [pref], Mist- [pref], Drecks- [pref]
hispane:
-aco (sufijo peyorativo), -ucho (sufijo peyorativo)
ide:
-ach
taje:
ไม่ดี, คุณภาพแย่, หยาบคาย
volapuke:
lu-
II.
Vortero memstara samsignifa:

(ekkrio)
Malbone! malagrable!: Mozilo ne plu funkcias bone[…] pro la nura ĉeesto de tiu Fajrovulpo en la sama komputilo! ! [7]; la tri pingvenoj falas en la neĝon kun granda -bruo, kaj stulte rigardante unu la alian [8].
7. R. Platteau: Mozilo..., libera folio, 2007-10-02
8. Ulrich Hub, trad. Cyrille Hurstel: La arkeo foriras je la oka
france:
saloperie !, zut !
hispane:
puaj, qué asco

aĉa

Malbona, malbela, malagrabla: la vetero estis a, malseka kaj tempesta ‐ gripa vetero [9]; kombine kun la a vortodividado kaj la minusklaj k-oj, la tuta noma afero […] iĝas ne plu eltenebla ĉiupaĝa incito [10]; li kulpas pri la a traktado de virinoj en la eklezio [11]; la kafo en la stacidoma bufedo estis a [12]; a elparolo [13]; a sendaĵo [14].
angle:
awful, terrible
beloruse:
брыдкі, гідкі, непрыгожы, нядобры
france:
dégueulasse, horrible, mauvais
germane:
scheiße, schlecht, klapprig, übel
hebree:
מַגְעִיל
hispane:
malo, feo, desagradable, asqueroso, asquerosa
hungare:
ócska, vacak, silány
nederlande:
lelijk, vuil, miezerig, schamel, minderwaardig
rumane:
de dispreţuit, josnic
tokipone:
ike

aĉaĵo

Io tre malplaĉa, malbona: ŝi […] ne lasis ian aĵon ie por la purigistino [15]; [jen] dio ordonas aĵojn [16]; meze de la jaro 1475 fama „aĵo” okazis en la urbo Trento [17]; la uzo de […] surogata alfabeto kun la aĵo „x” [18].
15. M. Boulton: Ebrivirgeco, Nica Literatura Revuo, 1958-01 ĝis 02, numero 3/3, p. 99-107a
16. Monato, Zecchin Amando: Romkatolika
17. Monato, Armando Zecchin: Ĉu vere okazis sang-oferaj paskoj?
18. Monato, Pejno Simono: Pri lingvo ne universala, ne el Krotelo, ne por Barato kaj nepre sen iksoj
beloruse:
брыдота, гідота
france:
cochonnerie, saloperie
hebree:
דבר מגעיל
hispane:
suciedad, porquería, bodrio, birria, chapuza, cutrez, chorrada
nederlande:
lelijk ding, waardeloos ding
rumane:
un lucru dezgustător, situaţie dezgustătoare

aĉiĝi

(ntr)
Malboniĝi, malagrabliĝi, difektiĝi: lia stato pli kaj pli iĝas; la jaron antaŭ la morto li havis perturbojn en la stomako, kiuj iĝis [19].
beloruse:
пагаршацца, псавацца
france:
se dégrader
hispane:
degradarse, estropearse
rumane:
a se face rău

aĉulo

Homo malbona, malagrabla, malplaĉa: vi ulo! vi perfidulo! kiel vi aŭdacis trompi min, kanajla fripono?! [20]; en Japanio ekzistas socia normo, ke viro […] senlaborulo […] estas ulo [21]; ĉu vi volis, ke mi rigardu vin? ‐ kompreneble, vi ulo! [22].
20. Sándor Szathmári: Perfekta civitano (1956), Satiraj rakontoj
21. Monato, Azuma Juki: Malsatmorto ankaŭ en evoluintaj landoj
22. Monato, Trevor Steele: Tridek jarojn poste
ĉine:
坏人
france:
salaud
hebree:
ממזר
hispane:
canalla, desgraciado, miserable, tipejo, tiparraco, mamarracho
nederlande:
lelijkerd, lelijkaard, stinkerd, vuilaard, vuilik
rumane:
fiinţă netrebnica, prăpădită, mizerabila, josnica
taje:
คนไม่ดี, คนที่ไม่น่าคบหา

malaĉa

Bona, agrabla, plaĉa, mojosa: mi ŝatas vin, ĉar vi estas malaĉa [23]; [la muzikalbumo] Kreaktiva estas danciga, gaja, pensiga aŭ simple malaĉa [24]; malaĉe, ĝi aspektas tre bela [25].
Rim.: La vorto malaĉa iĝis ofta junula lingvaĵo, pli-malpli sinonima al mojosa, ekde la fino de la 2010-aj jaroj pro influo de la kanto „Malaĉa“ de la populara kantisto Jonny M.
23. Jonny M: Malaĉa, albumo "Kreativa"
24. Rogener Pavinski: Jonny M – Voĉo de la nova generacio!, Kontakto
25. Michael Lennartz: Ubuntuo sur mia retkomputilo, Esperanto en Ŝlesvig-Holstinio
angle:
awesome, cool

administraj notoj

~iĝi: Mankas dua fontindiko.