*cel/i PV

*celi  

(tr)
1.
Aldirekti ĵeton, pafon aŭ atakon por trafi ion: celi anseron, trafi aeronPrV ; celis paseron, trafis anseron Prv ; celi leporon per pafilo; celi al leporo; ĉu tio celas min? insidis kontraŭ mi tiuj, kiuj celas mian vivon [1].
2.  
(figure) Aldirekti rigardon, deziron aŭ klopodon al io, peni por atingi, por plenumi ion: nia ekskurso celis la akvofalon; ĉiuj okuloj ekcelis lin; celi justecon, sukceson, profiton, al profito; celadi ĉiuj al unu vero, al unu feliĉo [2]; la esperantista movado [...] celas atingi reciprokan komprenadon inter ĉiuj homoj kaj popoloj [3]; la esperantismo celas nur al tio, ke ia taŭga kaj vivipova komprenilo inter la popoloj ekzistu [4]; ĉu vi celas mortigi min [5]? VD:intenci, aspiri, deziri, ambicii.
1. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 38:12
2. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado en la Guildhall (Londono) en la 21a de aŭgusto 1907
3. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Sesa Kongreso Esperantista en Washington en la 15a de aŭgusto 1910
4. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado en la Guildhall (Londono) en la 21a de aŭgusto 1907
5. La Nova Testamento, La agoj 7:28
angle:
aim
beloruse:
1. цэліць, наводзіць (на цэль) 2. імкнуцца, мець на мэце , намервацца
ĉeĥe:
mířit, směřovat, směřovat, usilovat
france:
avoir pour objectif, viser
germane:
1. zielen, betreffen 2. sich auf etw. richten, erreichen wollen, will erreichen, trachten
hebree:
לכוון למטרה
hispane:
apuntar
hungare:
céloz, megcéloz
itale:
puntare, mirare
malaje:
2. matlamat
pole:
1. celować, mierzyć (do czegoś/kogoś) 2. celować, dążyć do, zamierzać
portugale:
ter por obje(c)tivo, ter intenção, intentar 1. mirar
ruse:
1. целиться, метить, наводить 2. стремиться, ставить себе целью, намереваться сделать
slovake:
mieriť, smerovať, usilovať

cele

Laŭcele: ŝerce dirite, cele pensite PrV ; La knabino kun la malhela hararo marŝis cele ilin tra la kampo [6].
6. George Orwell, trad. Donald Broadribb: Mil Naŭcent Okdek Kvar, p. 22
beloruse:
з мэтай
ĉeĥe:
cíleně
france:
à dessein
germane:
zu etw. hin
hungare:
célzatosan
itale:
ad hoc, indicato, adatto, apposito
pole:
celowo, zamierzenie, specjalnie
ruse:
с целью
slovake:
cielene

cele al  

(prepoziciaĵo)
Por“, kun la intenco plenumi: UEA iniciatos agadon cele al [la] starigo de fakaj asocioj [7].
7. Strategia Plano de Universala Esperanto-Asocio, Esperanto, 1988:10 (994), p. 173a
france:
en vue de (pour), à l'intention de
germane:
mit dem Ziel, ...
hispane:
con el objetivo de
itale:
di (prep. finale), per (cong. finale)
pole:
w celu

*celo  

Tio, kion oni celas: ni volas montri, ke la ĝardeno ... estis ... la celo de la flugado [8]; la libro tute taŭgas por sia celo; oni ofte kulpigas nin pri celoj, kiujn ni neniam havis [9]. VD:programo
8. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 28
9. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado en la Guildhall (Londono) en la 21a de aŭgusto 1907
angle:
goal, purpose, target, objective
beloruse:
цэль, мэта
ĉeĥe:
účel, cíl, meta
france:
but, fin (objectif), dessein (objectif), objectif
germane:
Ziel, Zweck, Bestimmung
hebree:
יַעַד, מטרה
hispane:
objetivo
hungare:
cél
itale:
obiettivo, meta, bersaglio, scopo
pole:
cel
portugale:
obje(c)tivo
ruse:
цель
slovake:
cieľ, méta, účel

cela

Rilata al celo: Ĝenerale, la tradukanto devas bone scii ambaŭ lingvojn, kaj la fontan, kaj la celan [10].
10. Sergio Pokrovskij: La libro de Marko Polo kaj ĝiaj tradukojLa Ondo de Esperanto
ruse:
целевой

celado

Penado por atingi celon: mi klarigis al vi, kio devas esti celado de niaj kongresoj [11].
11. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Tria Kongreso Esperantista en Cambridge en la 12a de aŭgusto 1907
ĉeĥe:
míření, plán, snažení, zaměření, záměr, úmysl
france:
visée, ambition (visée)
germane:
das Zielen
hebree:
מטרה, תכלית
hungare:
törekvés
pole:
cel
slovake:
plán, zameranie, zámer

celilo  

Ĉia ilo por direkti ion (ekz. pafilon) precize al celo: sed ili ne sukcesas fari tion dank‘ al preciza celilo de Old Shatterhand kaj post mallonga interpafado ĉio estas finita [12]; li tenas celpafistan fusilon kun granda optika celilo [13]; lasera celilo de pafilo konsistas el lasero, kiu sendas radion de videbla lumo, ofte ruĝan, proksimume paralele al la paftubo [14]; la ludantoj devas uzi celilon (muson, tableton k.t.p.) por celi la aklakaĵojn [15].
angle:
(rear) sight
beloruse:
прыцэл
ĉeĥe:
hledáček, hledí, mířidlo, zaměřovač
france:
viseur
germane:
Kimme, Zieleinrichtung, Zielfernrohr, Pointer
hebree:
עינית, כוונת
hispane:
visor, mirilla
hungare:
nézőke (fegyveren)
itale:
tacca di mira
pole:
celownik, szczerbinka
ruse:
прицел
slovake:
nitkový kríž

laŭcela  

Konforma al la celo, taŭga, konvena: propagando, kiu serĉas influi agon aŭ perspektivojn inter laŭcela spektantaro [16]; [...] rezonante surbaze de la celoj de la traktatoj, tian rezon-metodon oni nomas laŭcela rezonado [17].
beloruse:
мэтазгодны
france:
conforme (à son but), ajusté (à son but), adéquat
germane:
entsprechend, zweckbestimmt, bestimmungsgemäß, zielgerecht, zielgerichtet
hispane:
conforme, adecuado
hungare:
célszerű
itale:
ad hoc, indicato, adatto, apposito
pole:
celowy, zamierzony
ruse:
целесообразный

memcela

Havanta intereson en si mem, ne en ia ekstera celo: ĉiu organizaĵo fondiĝas por la servo de ia celo, sed poste ĝi fariĝas memcela [18].
18. X.: Notoj pri la Pen-kongreso, Literatura Mondo, 1933-06, p. 95a-96a
france:
autotélique

sencela  

Senutila, vana: sencela diskutado; sencelaj klopodoj; muele sencele Prv ; esploradi la komparan valoron de ĉiuj religioj [...] estus afero tute sencela [19]; plej sencela kaj senutila sensencaĵo EE ; multe da sencelaj aferoj ekbrilis antaŭ la mondo rapide, sed ankaŭ rapide falis EE .
19. L. L. Zamenhof: Homaranismo, Pri la homaranismo
beloruse:
бязмэтны, бясцэльны
ĉeĥe:
bez cíle (adj.), bezúčelný
france:
sans but, vain
germane:
ziellos, sinnlos
hungare:
céltalan
pole:
bezcelowy, niezamierzony, przypadkowy
ruse:
бесцельный
slovake:
bezcieľny, bezúčelný

tiucela  

Planita, farita, destinita, taŭga por la koncerna celo, celkonforma: oni kompaktigas [la balaston] per tiucelaj maŝinoj [20].
20. J. Halász: La Balasto, 2009
france:
adéquat, approprié
germane:
dazu bestimmt, dazu vorgesehen

vivcelo

Tio, kion oni rigardas celinda, dezirinda, plenuminda en la vivo: besto sen ia ajn vivcelo [21].
21. Lao She, trad. Wang Chongfang: Kamelo Ŝjangzi, 1988
france:
but dans la vie
germane:
Lebenszweck, Bestimmung, Berufung

celgrajno  

Buleto fiksita ĉe la antaŭa ekstremaĵo de pafiltubo, kaj servanta por direkti la pafilon al la celo, per rigardado tra la celilo.
angle:
front sight
beloruse:
мушка
ĉeĥe:
muška zbraně
france:
guidon (d'une arme à feu)
germane:
Korn
hungare:
célgömb
itale:
mirino
pole:
muszka
ruse:
мушка
slovake:
cieľnik, muška (na strelných zbraniach)

administraj notoj

~grajno: Mankas dua fontindiko.
~grajno: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.