*ekstrem/a PV

*ekstrema

1.
Estanta ĉe la plej malproksima fino; plej ekstera; plej fora: ekstrema Oriento; deputito el ekstrema maldekstro; homo de ekstrema maljuneco; por veni de Eisenach ĝis la ekstrema limo de Turingio, ĝis la urbo, kiu ankoraŭ nun estas nomata Weimar [1]; oni ĵetis la terbulojn sur la ĉerkon, li vidis nun ĝian ekstreman randon, kiu tuj ankaŭ malaperis sub la sekvanta ŝovelkvanto da tero [2]; ŝi iris ĝis la plej ekstrema rando kaj [...] ĵetis la ŝuojn en la ondojn [3]; la plej ekstrema el ili, la dika fingro [...] ne staris en unu vico kun ĉiuj, sed antaŭ la vico, kaj krom tio ĝi havis nur unu artikon en la dorso [4]; Dio estis kun li, kaj la hejmo estis kun li ‐ ĉe la plej ekstrema maro [5]; la plej ekstrema pinto de la bordo [6]; ĉirkaŭ 300 000 personoj spertis teruron de komunisma reĝimo ‐ malliberejojn, ekzilon en Siberio kaj ekstrema nordo [7].
2.
Estanta ĉe la plej alta grado: mi sentas nek la ekstreman varmon, nek la ekstreman malvarmon; ekstrema plezuro, mildeco, lerteco; kun ekstrema rapideco Marta ; rakonto pri ekstrema amo [8]; ekstremigi teorion; sur ilin venis la kolero ĝis ekstrema mezuro [9]; post malbonaj tempoj venas bonaj, ‐ sed oni devas ilin pacience atendi, atendi [...] nun estas la plej ekstrema tempo [10]; en ekstrema okazo la mondo diros: se en via gramatiko ia bagatelo estas pli bona ol en Esperanto, ni tiun ĉi bagatelon enkondukos en Esperanton, kaj la afero estos finita EE ; juĝisto, en sekura persona kaj profesia pozicio, nur malfacile povas kompreni la sintenon de homo, kiu agas en ekstrema zorgo pri siaj vivo kaj postvivo [11].
beloruse:
 крайні, скрайні, надзвычайны, экстрэмальны
ĉeĥe:
 extrémní, krajní, mezní, nejkrajnější, přemrštěný
france:
 extrême (adj.)
hispane:
 extremo
hungare:
 szélső, szélsőséges, rendkívüli
pole:
 ekstremalny, skrajny, krańcowy
portugale:
 extremo
ruse:
 крайний, чрезвычайный, экстремальный
slovake:
 extrémny, krajný
svede:
 extrem
tibete:
 མཐའ་
ukraine:
 крайній, надзвичайний, надмірний

ekstreme

Treege, plej: kordo ekstreme streĉita; ekstreme simila [12]; agi ekstreme prudente [13]; ni ekstreme bezonas plenan vortaregon [14]; la reĝo ekstreme ĝojis [15]; mizero plej ekstreme, Dio plej proksime Prv ; kuniĝis ekstreme kontraŭaj ecoj [16]; ŝi ekstreme ekplaĉis al la princo [17]; daŭris ekstreme mallonge, kvazaŭ ĝia rezultato estus antaŭe preparita [18]; malgranda ekstreme moviĝema figureto, kiu per ĉiuj korpofortoj saltis kaj kuris [19]; li estis ekstreme malmemgarda, kriante tiom laŭte [20].
beloruse:
 надзвычай, вельмі
ĉeĥe:
 extrémně, krajně
france:
 extrêmement
germane:
 äußerst, extrem
hebree:
 בקיצוניות
hungare:
 rendkívül, szerfelett, nagyon-nagyon
pole:
 ekstremalnie, skrajnie, krańcowo
ruse:
 крайне
slovake:
 krajne
svede:
 extremt
ukraine:
 украй, надмірно

ekstremo

1.
Ekstremaĵo: ekstremo de membroj, de ŝipo; lia trikolora arko dividas la ĉielon en du partojn kaj sin apogas sur la ekstremoj de l' tero [21]; la ŝipeto malaperis sur la okcidenta ekstremo [22]; de unu ekstremo de Egipto al alia [23]; ŝvebu tra spacoj al monda ekstremo ‐ sur la velura flugil' de l' forges' [24].
Rim.: La formo ekstremiteto aperas en malnova verko: malgranda hom-estaĵo kun kvar ekstremitetoj kiuj baraktis en la aero [25].
2.
Ekstremeco: malaj ekstremoj estas proksimaj; peli, puŝi siajn postulojn ĝis ekstremo; mia filineto estas en lasta ekstremo, venu do kaj metu viajn manojn sur ŝin, por ke ŝi saviĝu kaj vivu [26]; li amas ekstremojn [...] li iris de la plej bela al la plej malbela [27]; la dioj gardu nin de tia ekstremo [28]!
ĉeĥe:
 extrém, konec, končetina, krajnost, krajní část něčeho, výstřednost
france:
 extrême (subst.), extrêmité
pole:
2. kraniec, skraj
rumane:
 margine
slovake:
 extrém, koniec, končatina, okraj
ukraine:
 кінець, край, крайній ступінь, крайність, межа

ekstremaĵo

La plej malproksima fino, parto: li povas savi ĝis la ekstremaĵo tiujn, kiuj alproksimiĝas per li al Dio [29]; Li [...] alvokos tian popolon de la ekstremaĵo de la tero [30]; nur kelkajn metrojn for de la trafikcirkla ekstremaĵo de tiu agrabla vojo [31].
beloruse:
 край, канец, мяжа, ліміт
france:
 extrémité
germane:
 Spitze, Ende
hebree:
 קָצֶה
hispane:
 extremo
hungare:
 szél, vég
pole:
 ekstremum, kraniec, skraj
ruse:
 край, конец, предел

ekstremeco

La plej alta grado: la ĝis ekstremeco streĉita kordo krevis Marta ; baroka muziko ofte strebas al pli alta nivelo de emocia ekstremeco ol renesanca muziko [32].
beloruse:
 крайнасьць, крайняя ступень
ĉeĥe:
 extrémnost, extrémní chování, krajnost, výstřední chování
france:
 extrême (subst.)
germane:
 Äußerstes, Extrem
hebree:
 קָצֶה
hungare:
 véglet, extremitás
pole:
 kraniec, skraj
ruse:
 крайность, крайняя степень
slovake:
 extrémnosť

ekstremismo

POL Emo al ekstremaj opinioj, al drastaj agoj por atingi siajn celojn, kontraste al moderismo: ajna ekstremismo ne povas kongrui kun demokratia idearo, ĉar ĝi malebligas la trovadon de kompromiso akceptebla por ĉiuj [33]; politika ekstremismo kaj rasismo [34]; ekstremismo invitas al ignorado de faktoj [35]. VD:fanatikeco, radikalismo
33. I. De Coster: Esperanto-komunumo kaj la civila socio, en: seminario en Helsinko, 2000-07-22
34. Monato, Naziaj kruelaĵoj
35. Monato, Naŭ kontraŭbatoj
beloruse:
 экстрэмізм
france:
 extrémisme
hispane:
 extremismo
pole:
 ekstremizm

ekstremumo

MATMatVort
(de bildigo al orda aro) Minimumomaksimumo de ĝia bildaro: la nombro 1 estas absoluta ekstremumo de funkcio sinuso (ekstremumo); la nombro 1 estas loka ekstremumo de funkcio `x^3-3*x` ĉe punkto 1 (ekstremumo de la malvastigaĵo de tiu funkcio al iu ĉirkaŭaĵo de 1); sela punkto estas punkto en la domajno de funkcio de du variabloj kiu estas senmova punkto sed ne loka ekstremumo [36].
angle:
 extremum, extreme value absoluta ~umo: absolute extremum. loka ~umo: local extremum.
beloruse:
 экстрэмум absoluta ~umo: абсалютны экстрэмум. loka ~umo: лякальны экстрэмум.
ĉeĥe:
 extrém
france:
 extrémum absoluta ~umo: extrémum absolu. loka ~umo: extrémum local.
germane:
 Extremum, Extremwert absoluta ~umo: absolutes Extremum. loka ~umo: lokales Extremum.
hebree:
 קיצוני
hungare:
 szélsőérték absoluta ~umo: abszolút szélsőérték. loka ~umo: helyi szélsőérték.
pole:
 ekstremum absoluta ~umo: ekstremum absolutne. loka ~umo: ekstremum lokalne.
ruse:
 экстремум, экстремальное значение absoluta ~umo: абсолютный экстремум. loka ~umo: локальный экстремум.
slovake:
 extrém
ukraine:
 гранична величина

ekstremumejo

beloruse:
 пункт экстрэмуму
ĉeĥe:
 bod lokálního extrému funkce
hungare:
 szélsőértékhely
slovake:
 bod lokálneho extrému funkcie

ekstremumiganto

MAT
(de bildigo al orda aro) Punkto de la fonto-aro, ĉe kiu ĝi atingas ekstremumon.
Rim.: Ial [37] nomas tion „ekstremumo“, kio ne ebligas distingi inter la alprenata minimuma aŭ maksimuma valoro kaj aliflanke la punkto, ĉe kiu la funkcio alprenas tiun valoron. Koncerne la uzon de sufikso „-ejo“ ĉi-cele vidu rimarkon sub maksimumiganto.
angle:
 position of an extremum
beloruse:
 пункт экстрэмуму
ĉeĥe:
 bod lokálního extrému funkce
france:
 point où la fonction admet un extrémum
germane:
 Extremstelle, Extremalstelle
hebree:
 קיצוני
hungare:
 szélsőértékhely
pole:
 punkt ekstremalny
ruse:
 точка, в которой функция принимает экстремум
slovake:
 bod lokálneho extrému funkcie

administraj notoj

~umejo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~umiganto: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.