*kavalir/o

*kavaliro

1.
Nobela aŭ eminenta viro, brava1 kaj galanta kun virinoj; ĝentlemano: li estis riĉa […] kaj ricevis multe da amikoj, kiuj ĉiuj diris, ke li estas brava homo, vera kavaliro [1]; silentu […], la kavaliro de Klaro venas IK ; perfekta kavaliro, kun la plej bonegaj distingiĝoj, kun brilanta teniĝo kaj eksteraĵo Hamlet ; ŝi estis ĉiam kutiminta, ke oni ŝin starigu sur piedestalon, ĉirkaŭatan de genufleksantaj kavaliroj FK .
2.
Malaltranga nobelo aŭ ano de ordeno.
a)
HIS En antikva Romo, civitano apartenanta al tiu el la tri klasoj, kiu estis meza inter la pleba kaj la patricia.
b)
HIS En eŭropa feŭdismo, nobelo ricevinta la kavalirecon: se nun troviĝus tiaj reĝoj, kiel reĝo Arturo, tiam troviĝus ankaŭ tiaj kavaliroj [2]; ĉiuj kortegaj sinjorinoj kun siaj servistinoj kaj […] ĉiuj kavaliroj kun siaj servistoj […] staris en ordo [3]; belege vestita kavaliro kun lumanta kasko kaj gaje flirtanta plumaĵo tenis lin antaŭ si sur la ĉevalo [4]; ŝi enlogis al si la noblan kavaliron Tannhäuser, la amkantiston el la kantista rondo de Wartburg [5]. VD:kavaleriano
c)
Tiu, kiu havas, en ordeno, la malplej altan rangon: kavaliro de la Honora Legio; en la 13a jarcento la terlangon okupis germanaj kruckavaliroj [6]; en Mezaĝo teŭtonaj kavaliroj tiun landon almilitis VivZam . VD:komandoro, oficiro
VD:hidalgo
3.
SPO Unu el la ŝakfiguroj, prezentanta ĉevalon; ĉevalo2.
angle:
3. knight 2.b knight 2.c knight, member of an order
beloruse:
3. конь (у шахматах) 2.b рыцар 2.c кавалер (ордэна)
bretone:
 marc'heg
ĉeĥe:
 galantní člověk, kavalír, rytíř
france:
3. cavalier (pièce aux échecs) 2.a chevalier (romain) 2.b chevalier (moyen-âge) 2.c chevalier (grade honorifique)
germane:
1. Kavalier 3. Springer 2.a Ritter 2.b Edelmann 2.c Ritter
hispane:
2.a caballero (medieval, ciudadano romano, figura del ajedrez)
hungare:
3.  2.a lovag 2.b lovag 2.c lovag
nederlande:
3. paard (in schaakspel) 2.b kavalier 2.c kavalier
pole:
3. koń, skoczek 2.a ekwita 2.b rycerz 2.c kawaler orderu, rycerz
ruse:
3. конь (шахматная фигура) 2.a всадник (сословие в древнем Риме) 2.b рыцарь 2.c кавалер
slovake:
 gavalier, rytier
ukraine:
 лицар, рицар, кавалер, кінь

kavalireco

1.
Karaktero konvena al kavaliro: mi konfidas al via kavalireco FK .
2.
Militista institucio, kun religia kaj heroa karaktero, starigita ĉe la feŭda nobelaro, kaj trudanta al siaj anoj maltimon antaŭ la danĝero, lojalecon, protektadon al malfortuloj kaj ĝentilecon al virinoj.
angle:
 knighthood, chivalry
beloruse:
 рыцарства
bretone:
 marc'hegiezh
france:
 chevalerie
germane:
1. Ritterlichkeit
hispane:
 caballería (orden militar/religiosa o título)
hungare:
1. lovagiasság 2. lovagrend
pole:
 rycerstwo
ruse:
 рыцарство
ukraine:
 лицарство, рицарство, шляхетність

kavalira

Propra aŭ rilata al kavaliro: kavalira armilaro; malnova kavalira bieno [7]; kavalira kastelo [8]; la reĝo donacis al la ambaŭ trompantoj kavaliran krucon [9]; la kavalira salono de Wartburg [10].
angle:
 knightly, chivalrous, gallant
beloruse:
 рыцарскі
bretone:
 -marc'heg
france:
 de chevalier, chevaleresque (relatif aux chevaliers)
hungare:
 lovagi
pole:
 rycerski
ruse:
 рыцарский
ukraine:
 лицарський, рицарський

kavalireca

Havanta la heroan karakteron de la mezepoka kavalireco: kavalireca konduto, sindonemo; kavalirece Petro petis pardonon pro la interrompo [11].
11. Monato, Franz-Georg Rössler: La unua nokto, 2004
angle:
 knightly, chivalrous, gallant
beloruse:
 рыцарскі
bretone:
 -marc'heg
ĉeĥe:
 kavalírský, rytířský, velkomyslný
france:
 chevaleresque (digne d'un chevalier)
hungare:
 lovagias
pole:
 rycerski
ruse:
 рыцарский, рыцарственный
slovake:
 gavaliersky, rytiersky, veľkomyseľný

kavaliraĵo

(arkaismo) Insigno de kavaliro, ordeno, skarpo: kavaliraĵon oni metas al vi trans la ŝultron […] kia kavaliraĵo estas preferinda, Anna Andrejevna, ruĝa aŭ blua [12]?
angle:
 gallant act, gallant deed
france:
 acte de chevalerie
hungare:
 lovagi fokozat (kitüntetésé)
ukraine:
 лицарський вчинок

administraj notoj

~eco: Mankas dua fontindiko.
~eca: Mankas dua fontindiko.
~aĵo: Mankas dua fontindiko.