hast/i SPV

hasti

(ntr)
Rapidigi siajn agojn, por pli baldaŭ plenumi ion; agi kun nekutima, nenormala rapideco: ne hastu fari vian taskon, vi disponas la tutan necesan tempon; la kelneroj hastis fortirante la tukojn de la tabloj [1]; mi sciis, ke mia patrino ne liberigos min ĝis kompletigo de la tasko, do mi hastis por fini ĝin [2]; „ne tian ilon“, Alico hastis klarigi [3]; ĉu fakte jam pasis du jaroj depost tiam? je Amono, kiel hastas la tempo, forportate nin al la eterneco! [4]; se damo petas pri io, jen vi devas hasti kaj fari, eĉ se tio kostus vian vivon [5]; mi vere tro hastis pri mia juĝo, la usonaj konsuloj pli bonas ol ilia reputacio [6]; [sur] la korto de la digna universitata kastelo denove hastas studentoj al kursoj [7]; ŝi hastis pro pluraj taskoj de la tago: je la tria rendevuo kun sia advokato ĉe la alia urboflanko, je la kvina inaŭguro de ekspozicio […], je la sepa ĵudo-kurso [8]; la lingvoj en vivdanĝero hastu restigi skriban ateston pri siaj kulturaj akiraĵoj [9]. VD:rapidi, urĝi
1. Mihail Bulgakov, trad. Sergio Pokrovskij: La majstro kaj Margarita, 6
2. A. Löwenstein: La ŝtona urbo, FEL, 2000
3. Lewis Carroll tr. Donald Broadribb: Trans la Spegulo, Ĉap. 12ª.
4. Valdemar Vinař: La skandalo pro Jozefo, Potifar, la bonkorulo
5. B. Traven, trad. Hans Georg Kaiser: Mortula Ŝipo, Rakonto de usona maristo, Ĉapitro 2
6. B. Traven, trad. Hans Georg Kaiser: Mortula Ŝipo, Rakonto de usona maristo, Ĉapitro 10
7. Monato, Bernhard Pabst: Internacia festivalo de la muta filmo, 2005
8. Monato, Sen Rodin: Negro iĝis nigrulo, 2006
9. Elvia BELLUCO: Lingvoj formortu senproblemeMonato
angle:
rush, haste
beloruse:
сьпяшацца
bulgare:
побърза
ĉeĥe:
chvátat, hnát se, kalupírovat, kvapit, mít naspěch, spěchat
france:
se hâter, se dépêcher
germane:
hasten, übereilen
hispane:
apurarse, darse prisa, apresurarse
hungare:
siet, igyekszik (siet), kapkod
itale:
affrettarsi
nederlande:
zich haasten
perse:
شتاب کردن، عجله کردن
pole:
spieszyć się
portugale:
apressar-se
rumane:
a se grăbi
ruse:
спешить, торопиться
slovake:
hnať sa, náhliť sa
ukraine:
поспішати, квапитися, метушитися

hasto

Deziro, ke io estu tuj farata; senpacienca penado atingi celon: letero skribita kun hasto; la ŝipestro jam kun gaja humoro kaj sen hasto lasis surakvigi la boatojn [10]; en kondiĉoj de danĝero, streso aŭ hasto, [ili] havas inklinon senpripense refoje stumbli [11]; tiuj verkoj […] pro la hasto ne ĉiam [aperas] en kvalito inda al la temo [12]; lia vizaĝo ŝajnis konata al Adriano, sed pro la hasto li ne sukcesis ĝin bone esplori [13]. VD:tempopremo, urĝo
angle:
haste
beloruse:
сьпешка, пасьпешлівасьць
bulgare:
припряност, бързане
ĉeĥe:
chvat, kvap, netrpělivý spěch
france:
hâte
germane:
Hast, Übereile
hispane:
apuramiento, prisa, apresuramiento, premura
hungare:
sietség, igyekezet
itale:
fretta
nederlande:
haast
perse:
شتاب، عجله
pole:
pośpiech
portugale:
pressa
ruse:
спешка, торопливость
slovake:
chvat, náhlenie
ukraine:
поспіх, квапливість, метушня

hasta

Tre aŭ tro rapida; farita sen matura pripenso aŭ preparo: hasta manĝo, adiaŭo, konkludo; ŝi povas ripozi kaj sonĝi pri pasintaj tempoj, kiam oni ne tiom multe pelis ŝin kiel en niaj hastaj tagoj [14]; li eksperimentis […] ekspresionisman esprimmanieron, kun nervaj frazkonstruoj, hastaj, malegalaj paragrafoj, kiuj sekvas la ritmon de la pensodisvolviĝo [15]; ju pli haste, des malpli rapide. VD:hektika2, urĝa
angle:
hasty
beloruse:
пасьпешлівы
bulgare:
прибързан
ĉeĥe:
spěšně provedený, uspěchaný
france:
hâtif, précipité (hâtif), bâclé en hâte, à la hâte.
germane:
hastig hastig, übereilt
hispane:
apurado, -a, apresurado, hecho, -a a la carrera, apremiado, -a
hungare:
sietős, kapkodó
itale:
affrettato
nederlande:
haastig, gejaagd, gehaasd
perse:
عجولانه، شتاب‌زده، هول‌هولکی
pole:
spieszny
portugale:
apressado
ruse:
поспешный, торопливый
slovake:
rýchlo urobený, unáhlený
ukraine:
поспішний

hastema

Rapidema; neniam volanta perdi iom ajn da tempo: hastema servistino malsuprenkuras ŝtuparon [16]; hastema mi ne volis montri min, ĉar momento tia postulis unikan amoran ceremonion longdaŭre ĝuindan [17]. malpacienca
16. Louis Beaucaire: Kruko kaj Baniko el Bervalo, Per vorto ĝentila ĉio estas facila
17. Monato, Eriko Navaro: Sonorila aŭguro - Rememoriga plendletero, 2014
beloruse:
пасьпешлівы (пра чалавека)
ĉeĥe:
ukvapený, uspěchaný
france:
impatient, pressé (impatient)
germane:
eilig
hispane:
apresurado, -a, ajolotado, -a
hungare:
örökké siető
itale:
frettoloso
nederlande:
jachtig
perse:
ناشکیبا، بی‌صبر، بی‌تاب، بی‌قرار
pole:
spieszący się
portugale:
apressado
ruse:
торопливый (о человеке)
slovake:
chvátajúci, ponáhľajúci sa
ukraine:
квапливий, моторний, метушливий

hastigi

Igi fari ion pli rapide: mi tute ne volas hastigi ilin pri io, kio bezonas paciencan, zorgan formulprecizigon [18]; la vera realo estas ke la metroaj kondukistoj, ĝenerale parolante, ne atendas ke la pasaĝeroj eliru kaj eniru, kaj nur por hastigi ilin, ili aŭdigas la signalon [19]. SIN:peli1, urĝi1VD:akceli
18. Probal Dasgupta: laŭ „Libera Folio
19. Viktoro: Ne eniru, ne eliru...
beloruse:
падганяць, прыскорваць, прысьпешваць
germane:
antreiben
ruse:
торопить

malhasta, senhasta

Ne rapidema, okazanta laŭ trankvila takto: ni marŝis malhaste laŭ la bordo [20]; movo de la lumboj puŝis lian karaĵon antaŭen, kaj revene, laŭ senhasta kadenco [21]; la vivrapido estas malstreĉa kaj senhasta en la pli malgrandaj urboj de nordo [22].
20. Chun-Chan Yeh, trad. W. Auld: Montara Vilaĝo, 1984
21. Johán Balano: Ĉu ŝi mortu tra-fike?, 9
22. Monato, William Simcock: Impresoj pri Portugalio, 2003
beloruse:
нясьпешны, паважны, спакойны
france:
nonchalant
germane:
gemächlich, in Ruhe, entspannt

administraj notoj

pri ~a:
    Klarigo bonvena por la ekzemplo: ju pli ~e...
    [MB]
  
~igi: Mankas verkindiko en fonto.