*humil/a UV

*humila

1.
(iu) Volonte sin malaltiganta; malfiera: pli bone estas esti humila kun malriĉuloj, ol dividi akiron kun fieruloj [1]; ĉe la humiluloj estas saĝo [2]; oni devas esti en la mondo aŭ forta kaj fiera, aŭ malforta kaj humila Marta ; se mi tiel humile devas peti pro laboro por ricevi ĝin, mi povas ankaŭ peti postrestintajn tagmanĝojn en gastejoj MortulŜip ; ne iras hakilo al kolo humila PrV .
2.
(io) Montranta, pruvanta malfierecon, respekton: dirita per tono tiel humila, tiel submetita, […] ĝi kortuŝis fraŭlinon de Prelongo KPr ; kun plej humila peto ni venas al via afabla moŝto [3].
VD:modesta, obeema
1. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 16:19
2. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 11:2
3. N. V. Gogol, trad. L. L. Zamenhof: La Revizoro, Akto kvara
angle:
humble
beloruse:
пакорлівы
bretone:
uvel
ĉeĥe:
pokorný
ĉine:
謙卑 [qiānbēi], 謙遜 [qiānxùn], 謙虛 [qiānxū], 使卑下 [shǐbēixià], 使苦恼 [shǐkǔnǎo]
france:
humble
germane:
unterwürfig, demütig
hispane:
humilde
hungare:
alázatos ne iras hakilo al kolo ~a: nyakasnak nyaka törik.
indonezie:
rendah hati, rendah diri
itale:
umile
japane:
謙虚な [けんきょな], 控えめな [ひかえめな], 卑下した [ひげした]
nederlande:
nederig, deemoedig
pole:
pokorny, uniżony
portugale:
humilde
ruse:
покорный, смиренный
slovake:
pokorný
tibete:
གཉོམ་ཆུང་
ukraine:
покірний, покірливий, смиренний

humileco

Sinteno de humila homo: humileco troviĝas antaŭ honoro [4]; serĉu veron, serĉu humilecon, por ke vi povu esti kaŝitaj en la tago de kolero [5]; li klinis sin sen troa humileco kaj ne mallevis la okulojn antaŭ la penetrema rigardo de la faraono [6].
4. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 15:33
5. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Cefanja 2:3
6. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro VI
beloruse:
пакора, паслухмянасьць
bretone:
uvelded
ĉeĥe:
pokora
ĉine:
謙卑 [qiānbēi], 謙遜 [qiānxùn]
france:
humilité
germane:
Demut, Unterwürfigkeit
hispane:
humildad
hungare:
alázat, alázatosság
indonezie:
kerendahan hati, kerendahhatian, kerendahan diri, kerendahdirian
japane:
謙遜 [けんそん], 謙虚 [けんきょ], 卑下 [ひげ]
slovake:
pokora, skrúšenosť
ukraine:
покірність, смиренність

humiligi

(tr)
1.
Igi iun humila: la misteroj de la mondo devus humiligi nian spiriton; ĉiu vorto, kiun ŝi diris, […] estis prava, kaj tio min premis kaj humiligis [7]; kondukis vin la Eternulo, via Dio, dum kvardek jaroj tra la dezerto, por humiligi vin, por elprovi vin [8]; VD:deprimi
2.
Ofende montri al iu, ke li devas esti humila: li serĉos ŝin […] nur tial, por ŝin rompi, piedpremi kaj humiligi [9]; fine por humiligi lin, ridindigi en la okuloj de Egiptanoj, ili […] [10]; havante nenian bezonon humiligi aŭ fremdlingve balbutigi unu la alian [11]. VD:ĉikani, mallevi3
7. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Ŝi estis tute sentaŭga
8. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Readmono 8:2
9. Henryk Sienkiewicz, trad. Lidia Zamenhof: Quo Vadis, Ĉapitro XI
10. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro XIII
11. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Sesa Kongreso Esperantista en Washington en la 15a de aŭgusto 1910
angle:
humble
beloruse:
1. зьмірыць, пакарыць, скарыць 2. прынізіць, зьняважыць
bretone:
uvelaat (v.k.)
ĉeĥe:
pokořit, pokořovat, ponižovat, srážet
ĉine:
㧑损 [huīsǔn], 使丟臉 [shǐdiūliǎn], 使苦恼 [shǐkǔnǎo], 侮辱 [wǔrǔ], 凌辱 [língrǔ]
france:
1. rendre humble 2. humilier, avilir, rabaisser (avilir)
germane:
1. demütig machen, Demut lehren 1. demütigen 2. demütigen, brüskieren, düpieren, heruntermachen, verächtlich behandeln, in den Senkel stellen
hispane:
1. devolver la humildad 2. humillar, envilecer, rebajar (humillar)
hungare:
1. alázatossá tesz 2. megaláz, lealáz
indonezie:
merendahkan
itale:
1. rendere umile 2. umiliare
japane:
謙虚にさせる [けんきょにさせる], へりくだらせる, 恥をかかせる [はじをかかせる], 卑しめる [いやしめる]
nederlande:
1. nederig maken 2. vernederen
pole:
1. upokorzyć, poniżyć
portugale:
2. humilhar
ruse:
1. смирить, покорить 2. унизить
slovake:
pokoriť, ponížiť
ukraine:
упокорювати, скоряти, покоряти, принижувати

humiligo

1.
Ago per kiu iu estas humiligata; la stato de humiligato: pervorta humiligo [12]; la grandaj humiligoj, ofendoj kontraŭ digno kaj pudoro [13].
2.
Io kaŭzanta humilsenton: mi sukcesis eskapi, kio certe estis por li neelportebla humiligo [14].
12. István ERTL: Aĝo de konsentoMonato
13. D-ino Marjorie BOULTON: La proceso, la sorĉistino kaj ŝia kato, IKU 1996, Prago
14. Johán Balano: Ĉu ni kunvenis vane?, Ĉap. 24ª.
angle:
humiliation
beloruse:
зьнявага, прыніжэньне
ĉine:
欺辱 [qīrǔ], 羞辱 [xiūrǔ], 屈辱 [qūrǔ], 丟臉 [diūliǎn], 恥辱 [chǐrǔ], 抛脸 [pāoliǎn]
germane:
Demütigung
indonezie:
perendahan, penghinaan
ruse:
унижение
ukraine:
скорення, упокорення, приниження

humiliĝi

(ntr)
Sin malaltigi antaŭ iu aŭ io: li humiliĝis antaŭ la Dio [15]; la membro de unu nacio humiliĝas antaŭ la membro de alia nacio, parolas lian lingvon, hontigante la sian, balbutas kaj ruĝiĝas [16]; humiliĝi al sia sorto, al la forto de la cirkonstancoj [17]; (figure) antaŭ tiaj fortoj devas genufleksi kaj humiliĝi la plej severa logiko [18]; al mono kaj forto humiliĝas la sorto PrV . VD:obei, rezignacii, submetiĝi
15. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Kroniko 33:12
16. Edmond Privat: Vivo de Zamenhof, Vivo de Zamenhof
17. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto
18. La Ondo de Esperanto, 2003, № 8-9 (106-107)
beloruse:
зьмірыцца, пакарыцца, скарыцца, прынізіцца
bretone:
uvelaat (v.g.)
france:
s'humilier, s'avilir, s'abaisser
germane:
sich fügen, sich schicken, gedemütigt werden
hispane:
humillarse, rebajarse, degradarse
hungare:
megalázkodik, aláveti magát
indonezie:
merendahkan hati, merendahkan diri
itale:
rendersi umile, mortificarsi, umiliarsi
japane:
謙虚になる [けんきょになる], へりくだる, 卑下する [ひげする], 屈服する [くっぷくする]
nederlande:
zich onderwerpen, zich vernederen
pole:
ukorzyć się, poniżyć się
portugale:
humilhar-se
ruse:
покориться, смириться, унизиться
ukraine:
скорятися, упокорюватися, покорятися, принижуватися

malhumila

1.
(iu) Publike kaj senmotive sin altiganta pro tro bona opinio pri si mem, aroganta, trofiera: malhumila majstro, kortegano, oficisto.
2.
(io) Montranta, pruvanta malhumilecon: malhumila rigardo, projekto; estis iam reĝo, kiun oni nomis Diskareso la Fierega, tiel malhumila kaj malafabla estis lia humoro [19].
VD:malrespekta, maltima
19. E. Boirac: Perdita kaj Retrovita, 1904
angle:
arrogant, haughty, proud
beloruse:
ганарлівы, непакорлівы
bretone:
balc'h, lorc'hus
ĉeĥe:
pyšný, vzpurný
ĉine:
傲慢 [àomàn], 高傲 [gāoào], 傲 [ào], 驕 [jiāo], 自大 [zìdà], 牛气 [niúqi], 奡 [ào], 驕矜 [jiāojīn], 憍 [jiāo], 牛屄 [niúbī], 嚣张 [xiāozhāng]
france:
fier (sans humilité), hautain
germane:
überheblich, arrogant
hispane:
arrogante, altivo, orgulloso, altanero
hungare:
gőgős, dölyfös, rátarti
indonezie:
arogan, angkuh, sombong, congkak, pongah
itale:
superbo (senza umiltà), altezzoso
japane:
高慢な [こうまんな], 思い上がった [おもいあがった], 傲慢な [ごうまんな]
nederlande:
hoogmoedig
pole:
niepokorny, wyniosły
portugale:
orgulhoso (adj.)
ruse:
непокорный, гордый
slovake:
nepokorný, pyšný, spurný

malhumileco

Sinteno de malhumila homo: de malhumileco venas malpaco [20].
20. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 13:10
beloruse:
пыха, ганарлівасьць
ĉeĥe:
pýcha, vzpurnost
ĉine:
驕傲 [jiāoào], 架子 [jiàzi], 气焰 [qìyàn]
france:
arrogance, orgueil
germane:
Überheblichkeit, Arroganz
hispane:
arrogancia, orgullo
indonezie:
kearoganan, keangkuhan, kesombongan, kecongkakan, kepongahan
japane:
高慢 [こうまん], 思い上がり [おもいあがり], 傲慢 [ごうまん]
slovake:
pýcha, spupnosť

administraj notoj

pri ~a: 
    La nuna situacio estas malbona. "Humila" enhavas "malfiera"
    en sia difino, kaj la dua senco de "fiera" tekstas "malhumila".

    Cetere indus precizigi, kiel situas la diversaj terminoj
    de tiu semantika kampo: humila, fiera, aroganta, trofiera,
    malfiera, malhumila, malestima, malaltiga, "sin altiganta"
    (aperanta en la dif), digna ks.

    [MB]