^*mont/o ^UV

1.

Granda natura amaso da roko, tero, glacio, kiu tre altiĝas super la nivelo de la ĉirkaŭanta grundo: en nia lando sin ne trovas montoj, sed nur montetoj [1]; alte sur la pintoj de la montoj ^Ifigenio ; Moseo malsupreniris de la monto al la popolo [2]; fumo leviĝadis […] kaj la tuta monto forte tremis [3]; jen al vi plaĉis monto, jen valo ^FK ; mi kaj Aftanido sidis enpensiĝinte ĉe deklivo de monto [4]; ĉeno da montoj elstaris pli alte ol alia [5]; ŝi sidis trankvile sur sia naĝanta glacia monto kaj vidis, kiel la fajraj fulmoj zigzage sin ĵetadis en la ŝaŭman maron ^FK ; kiel grandaj nigraj montoj sin levadis la ŝaŭmanta akvo ^FK ; jen staras la bovoj antaŭ la monto (jen la malfacilaĵo!) ^PrV . altaĵo, kresto^3.a

2.

(figure) Amaso, multego: kolektoj kaj montoj da plenaskribitaj negocaj paperoj kaj frajtleteroj ^MortulŜip ; muziko efektive povas elprofundigi diversajn pli noblajn emojn de lia naturo, surpremitajn de montoj da egoismo, diboĉemo kaj krimoj ^QuV ; (frazaĵo) promesi orajn montojn ^PrV ; (frazaĵo) inter faro kaj rakonto staras meze granda monto ^PrV . abismo, stako

Grupo aŭ ĉeno de kunigitaj montoj formantaj tuton: la Kaŭkaza, Pirenea montaro; vi povas jam vidi la Himalajon! diris la orienta vento, ĝi estas la plej alta montaro en Azio [6]; [sub si li vidis] la vaste etendiĝantan ebenaĵon de Lombardio, kaj norde la altajn montarojn kun la eterna neĝo [7]; unu el la multegaj ringaj montaroj, kiujn ni konas el la granda lunkarto [8]; ili atingis altan montaron kun multaj profundaj valoj kaj krutaj deklivoj [9]. montaroj

Loĝanto de montaro: mi formus fidelajn legiojn el la tieaj montaranoj [10]; la montaranoj estas afablaj kaj gastamaj [11]; pilgrimantoj, paŝtistoj kaj montaranoj uzis bastonojn por helpi sin dum irado [12].

Malalta, malgranda monto, precipe tia kun plata aŭ ronda supro: neniam ŝi forgesos la belegajn arbarojn, la verdajn montetojn kaj la malgrandajn infanojn [13]; La verdaj kampoj kaj montetoj de la hejmo kun ĝiaj ruĝbrunaj arbaroj kuŝis ĉirkaŭe [14]; la bela majo ĵetis sian sunbrilon trans la majestajn montetojn kaj belajn arbarojn [15]. telo

Altiĝi kvazaŭ monto: de via kolera blovo montiĝis akvo [16]; la ĉifita papero montiĝis kaj ŝveliĝis kiel ondo sur la pagtablo pli kaj pli [17]; post la batalo la manoj de la triumfanta Napoleono tremis same mizere, kiel tiuj de Henriko, kaj la cigarstumpoj same montiĝis antaŭ ili ambaŭ ^KKr . amasiĝi

Malpli alta parto de monto aŭ montaro, kiu apudas ebenaĵon: fora pina arbaro laŭlonge de la rando de antaŭmontoj [18]; la Katedrala Vojeto krucis la ŝoseon en la antaŭmontoj [19]; por solvi la problemon pri akvomanko en antaŭmontoj de Soaro estas decidite fosi specialan kanalon de la rivero ĝis la montaro [20]. piedo³, promontoro

Malpli alta trairejo inter du montoj: en ĉiuj intermontoj de la ĉirkaŭaĵo sin kaŝas egiptaj regimentoj [21]; por trapasi pitoreskan intermonton plurkoloran, la trajno alproksimiĝas al la altebenaĵo […] je 3500 metroj [22]; malgranda armeo estis sendita sudokcidenten por transiri la altajn montpasejojn [23].

Pecego da glacio libere flosanta en polusaj kaj apudpolusaj maroj: la norda brilo flamis super la glacimontoj de la nordo [24]; ni klopodis enmemorigi la formon de la glacimontoj apud nia vojo [25]; (figure) formalaj prezentoj […] konsistigas nur la supron de glacimonto, ĉar grava parto estas la neformalaj diskutoj dum la paŭzoj pri ĉiuj temoj [26]. bankizo

Monto kun ebena supraĵo: la tablomonto de Kaburbo situas en la norda parto de montoĉeno [27]; la 448 metrojn alta tablomonto Gohrisch situas […] maldekstraflanke de la rivero Elbo [28].

Stelfiguro en la suda duonsfero (Mensa): NGC 1754 estas globa stelamaso en konstelacio Tablomonto [30]. (Men)

Tera aŭ ŝtona amaso super tombo, ĝin ŝirmanta kontraŭ besta aŭ homa rabado; tumulo: diference de la antaŭhistoria tombmonteto, havanta konusan formon, la vikingaj tombmontetoj estas kutime plataj [31]; sub la tombmonteton estis enterigita la trovito [32]; ili sidas tie kaj ludas, kvazaŭ ili sidus sur sia propra tombomonteto [33]. kairno, ŝtonamasomegalito, stupao

La plej alta monto de la Alpoj: La supro de l' Blanka Monto ⫽ Estas blanka, ĉar ⫽ Ĝin kovras neĝo ĉiama [34]; tio signifas, maljunulo mia, ke vi diras sensencaĵojn, ne grandajn kiel vi, sed grandegajn kiel la Blanka Monto [35].

1.

Iu el diverslokaj t.n. montoj: Monto Kalva (Kahlenberg) en la nordo de Vieno estas ŝatata celo de migrademuloj [36].

2.

Golgoto la ekzekuto estas senprokraste plenumota sur la Kalva Monto (vortludo kun Kalvario kaj rusa folklora sorĉistina kunvenejo) [37].

Plej alta monto de Japanio: la monto Fuĵi estas la simbolo de Japanio [38]; apude estas ankaŭ modelo de Fuĵi-monto kaj silueto de budao Amido [39]; ni iris frost-tremante al la meditejo, kie ni eksidis sur etajn kusenojn vid-al-vide al granda pentraĵo de la fama monto Fuĝi. [40]; inter ili: la monto Fuĵi, la damaoj de la parko de urbo Nara kaj, kapable, la robotoj [41] la mezepokaj kasteloj kaj ĉarmaj pagodoj, [...] la valoj kun ĉerizfloroj kaj la Fuĝimonto, ĉio tio ankoraŭ staras atendante la romantikeman turiston [42]; imponaj pejzaĝeroj kiel la monto Fuĵi kaj montaj lagoj estas kreitaj de vulkanoj [43]; Numazu (Japanio), 35000, [Sude de la monto Fuĝi, laŭlonge de marbordo] [44].

Rim.: En „Esperanto-Japana Vortaro“ (2006) la Japana Esperanto-Instituto esprimas, ke „monto Fuĵi“ estas pli taŭga ol la PIV-a formo „Fuĵi-monto“.

Rim.: Propra esperantigo necesigus aldoni la finaĵon -o, do (monto) Fuĵio aŭ se nepre distingi ĝin de la apuda urbo Fuĵio eventuala Fuĵisano. [Wolfram Diestel]

Montaro en la okcidento de Nordameriko, 4800 km longa: en la usona Roka Montaro […] ekzistas kavernoj kun radioaktivaj rokoj [45].