2relativ/a JED
relativa
- 1.
-
Ne absoluta valida, sed nur en certaj limoj, en rilato al io alia:
relative klara akvo
[1];
ili akiras relative bonan salajron
[2];
se nesufiĉe da kandidatoj atingas la kvorumon, rebaloto devas okazi, dum kiu la
relativa plimulto decidas
[3];
laboro […] asekuras kontraŭ mizero [sed] la certeco estas
nur relativa: ĝin rompas la […] nevenkebla potenco de malsano
Marta
;
oni povus nomi plurajn gravajn eventojn de tiu jaro, kaj samtempe citi diversajn
opiniojn pri ilia relativa graveco
[4];
la relativeco de la koncepto „bono-malbono“ faras la moralon relativa
[5];
el tiuj esprimoj, relative nur tre malgranda nombro estas komuna al ĉiuj uzantoj
de la koncerna lingvo
[6];
malgraŭ la relativa homogeneco, la publiko konsistas el diversaj kaj malsamaj
elementoj
[7].
absoluta
dependa1,
kompare kun,
kondiĉa1,
proporcia1 - 2.
Kvalifikas vorton, kiu ligas dependan propozicion al la
ĉefpropozicio, kies unu vorton ĝi anstataŭas:
relativa pronomo.
rilata
1.
Valdemar Langlet: Vojaĝimpresoj, Ĉe Lev Tolstoj en Jasnaja Poljana
2. Stellan Engholm: Al Torento, III.
3. La Ondo de Esperanto, 2001, №3
4. Henri Vallienne: Kastelo de Prelongo, Antaŭvorto
5. Ivo Lapenna: Retoriko, Dua Parto
6. Ivo Lapenna: Retoriko, Unua Parto
7. Ivo Lapenna: Retoriko, Dua Parto
2. Stellan Engholm: Al Torento, III.
3. La Ondo de Esperanto, 2001, №3
4. Henri Vallienne: Kastelo de Prelongo, Antaŭvorto
5. Ivo Lapenna: Retoriko, Dua Parto
6. Ivo Lapenna: Retoriko, Unua Parto
7. Ivo Lapenna: Retoriko, Dua Parto
- angle:
- relative
- beloruse:
- адносны ~a plimulto: адносная большасьць.
- ĉeĥe:
- poměrný, relativní, vztažný
- ĉine:
- 相对 [xiāngduì], 相對 [xiāngduì], 較為 [jiàowéi], 较为 [jiàowéi]
- france:
- relatif
- germane:
- 1. relativ, eingeschränkt ~a plimulto: relative Mehrheit. 2. Relativpronomen
- hispane:
- relativo
- hungare:
- 1. viszonylagos, relatív ~a plimulto: relatív többség. 2. vonatkozó ~a pronomo: vonatkozó névmás.
- japane:
- 相対的な [そうたいてきな], 比較的な [ひかくてきな], ある程度の [あるていどの]
- nederlande:
- betrekkelijk, relatief
- pole:
- 1. relatywny, względny
- portugale:
- relativo
- ruse:
- относительный ~a plimulto: относительное большинство.
- slovake:
- pomerný, relatívny
- ukraine:
- відносний
relativeco
-
Eco priskribanta ion relativan:
la vero, eĉ kun tiu rezervo de relativeco, ĉiam estas sintezo de du inter si
kontraŭaj flankoj: de la tezo kaj de la antitezo
[8];
relativeco de etiko montriĝas en la priskribo de la pia, laŭdinde hipokrita,
maniero, en kiu Eddy sukcesis prizorgi sian edukadon
[9];
en 1917 Einstein aplikis sian Ĝeneralan Teorion de Relativeco por
priskribi la strukturon de la universo kiel tuto
[10].
8.
Ivo Lapenna: Retoriko, Dua Parto
9. Monato, Petro De Smedt: Socia dokumento pri nia larmovalo, 2011
10. Diversaj aŭtoroj: Kontakto 2011-2019, La homo, kiu komprenis la universan lingvon
9. Monato, Petro De Smedt: Socia dokumento pri nia larmovalo, 2011
10. Diversaj aŭtoroj: Kontakto 2011-2019, La homo, kiu komprenis la universan lingvon
- angle:
- relativity
- germane:
- Relativität
relativigi
(tr)
-
Montri kiel ne absolutan, ne unuflankan, alimaniere
rigardeblan:
oni ne tro relativigu la valoron de la premio
[11];
oni relativigu kaj konsideru en ĝusta kunteksto la
diraĵon de Germain
[12];
neniu el tiuj krimoj povas relativigi la fatalan signifon de Auschwitz
[13].
bagateligi,
malgravigi,
subtaksi
11.
Monato, Edward Kusters: Alfred Nobel: nobelo inter la sciencistoj kaj lingvistoj, 2006
12. D. Van Herpe: Digest Number 67, lingva-demokratio, 2001-02-07
13. Monato, El Mia Vidpunkto, 95/03
12. D. Van Herpe: Digest Number 67, lingva-demokratio, 2001-02-07
13. Monato, El Mia Vidpunkto, 95/03
- beloruse:
- рэлятывізаваць
- ĉeĥe:
- relativizovat, uvést do vztahu
- france:
- relativiser
- germane:
- relativieren, einschränken
- japane:
- 相対化する [そうたいかする]
- pole:
- relatywizować
- slovake:
- relativizovať, uviesť do vzťahu
relativismo
- 1.
Doktrino, laŭ kiu ĉiu kono estas relativa,
tio estas ke neniam la aĵoj en si mem povas esti konataj
de l' homo, sed nur la rilatoj inter tiuj aĵoj.
pozitivismo- 2.
- (komune) Ne kredanta je superaj kaj malsuperaj valoroj, principoj, celoj, rigardanta kontraŭecajn aferojn kiel egalajn: la postmodernuloj estas senteble influitaj […] de la kultura relativismo laŭ kiu „ĉiuj kulturoj samvaloras“ [14].
14.
D. Kessous:
Raŭmismo kaj postmodernismo, SAT Kulturo, [vidita en 2014]
- beloruse:
- рэлятывізм
- ĉeĥe:
- relativizmus
- ĉine:
- 相对主义 [xiāngduìzhǔyì], 相對主義 [xiāngduìzhǔyì]
- france:
- relativisme
- germane:
- Relativismus
- hispane:
- relativismo
- hungare:
- relativizmus
- japane:
- 相対論 [そうたいろん]
- nederlande:
- relativisme
- pole:
- relatywizm
- ruse:
- релятивизм
- slovake:
- relativizmus
- ukraine:
- релятивізм