*naci/o UV
*nacio
![historio HIS](../smb/HIS.png)
![politiko, sociologio, administrado POL](../smb/POL.png)
- 1.
-
Memkonscia etno, iom
granda popolo,
konsistanta el tuto de la homoj loĝantaj en difinita
teritorio kaj ligitaj per komuneco de lingvo, kutimoj,
historio, tradicioj, interesoj kaj valoroj:
precipe la lingvo faras la nacion;
nacio batalanta por kreo de sia propra ŝtato
PIV1
;
nacio dividita inter pluraj regnoj;
lernolibroj kaj vortaroj, […] eldonitaj de niaj plej
kompetentaj amikoj por ĉiu nacio aparte
[1];
ni penas tradukadi la verkojn de ĉiu nacio en la lingvojn de
ĉiuj aliaj nacioj
EE
;
ofte kunvenas personoj de malsamaj nacioj kaj komprenas unu la
alian,
sed kia grandega diferenco estas inter ilia reciproka
kompreniĝado kaj la nia
[2];
dissemiĝis la insuloj da popoloj en siaj landoj, ĉiu laŭ sia
lingvo, laŭ siaj gentoj kaj nacioj
[3];
ĉu ilin savis la dioj de la nacioj, kiujn ekstermis miaj
patroj,
la naciojn de Gozan kaj Ĥaran kaj Recef kaj la filojn de Eden
en Telasar
[4]?
li prenis de ĉiuj nacioj: de Edom, de Moab, de la Amonidoj, de
la Filiŝtoj, kaj de Amalek
[5];
la flagoj de ĉiuj nacioj bloviĝas en la aero
[6];
vi, Hebreoj, estas malgaja nacio
[7].
gento
- 2.
Popolo rigardata kiel suvereno: [li] asertas, ke antaŭe Jugoslavio estis „unu sola ŝtato kaj unu sama nacio“ [8]; la imperiestro de la „sankta romia imperio de la germana nacio“ promesis protekti kaj ŝirmi lin [9]; oni kulpigis la sinjorinon pro malhonorigo de la nacio kaj pro incito al rasismo [10]; mi demandas al mi, ĉu nacio (Seborgo) de 350 homoj povus jare prizorgi 100 000 turistojn [11]; konfliktoj kaj disdividoj en la mensoj kaj la koroj de la ĉeĥa nacio [12]; nacio disbatos nacion kaj urbo urbon, ĉar Dio konfuzos ilin per diversaj malfeliĉoj [13]; Vi (Dio) regas super ĉiuj regnoj de la nacioj, en Via mano estas forto kaj potenco [14].
- 3.
(evitinde) Regno.
Rim.: Tiu senco estas fremda al Esperanto, sed aperas en terminoj tradukitaj el la angla: Unuiĝintaj Nacioj.
![vidu VD:](../smb/vid.gif)
1.
L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Antaŭparolo
2. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Unua Kongreso Esperantista en Boulogne sur Mer en la 5a de aŭgusto 1905
3. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 10:5
4. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Reĝoj 19:12
5. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Kroniko 18:11
6. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, La virineto de maro
7. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro XIV
8. Zlatko Tišljar: Nekredeblaj malveroj, Monato, 2000/03, p. 12-13
9. Gerrit Berveling: Tro senkosta pentemo, Monato, 2000/08, p. 22
10. jpa: Mur-muras rasismo, Monato, 2000/05, p. 10
11. Thomas Eccardt: Urbeto aŭ sendependa lando?, Monato, 2000/05, p. 8
12. Jiří Patera: Johano Hus – ĉu ne plu herezulo?, Monato, 2000/08, p. 19
13. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Kroniko 15:6
14. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Kroniko 20:6
2. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Unua Kongreso Esperantista en Boulogne sur Mer en la 5a de aŭgusto 1905
3. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 10:5
4. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Reĝoj 19:12
5. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Kroniko 18:11
6. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, La virineto de maro
7. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro XIV
8. Zlatko Tišljar: Nekredeblaj malveroj, Monato, 2000/03, p. 12-13
9. Gerrit Berveling: Tro senkosta pentemo, Monato, 2000/08, p. 22
10. jpa: Mur-muras rasismo, Monato, 2000/05, p. 10
11. Thomas Eccardt: Urbeto aŭ sendependa lando?, Monato, 2000/05, p. 8
12. Jiří Patera: Johano Hus – ĉu ne plu herezulo?, Monato, 2000/08, p. 19
13. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Kroniko 15:6
14. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Kroniko 20:6
- afrikanse:
- nasie
- albane:
- komb
- amhare:
- ሀገር
- angle:
- nation
- arabe:
- الأمة
- armene:
- ազգ
- azerbajĝane:
- millət
- beloruse:
- 1. нацыя 2. народ 3. дзяржава, краіна
- bengale:
- জাতি
- birme:
- လူမျိုးသည်
- bosne:
- nacije
- bretone:
- broad
- bulgare:
- нация
- ĉeĥe:
- národ
- ĉine:
- 国族 [guózú], 國族 [guózú], 国度 [guódù], 國度 [guódù]
- dane:
- nation
- estone:
- rahvas
- eŭske:
- nazioa
- filipine:
- bansa
- france:
- nation
- galege:
- nación
- germane:
- 1. Nation 2. Volk 3. Staatsvolk
- guĝarate:
- રાષ્ટ્ર
- haitie:
- nasyon
- haŭse:
- jama’a
- hinde:
- राष्ट्र
- hispane:
- nación
- hungare:
- nemzet
- igbe:
- mba
- indonezie:
- bangsa
- irlande:
- náisiún
- islande:
- þjóð
- itale:
- nazione, popolo
- japane:
- 国家 [こっか]
- jave:
- bangsa
- jide:
- פאָלק
- jorube:
- orile-ede
- kanare:
- ರಾಷ್ಟ್ರದ
- kartvele:
- ერის
- katalune:
- nació
- kazaĥe:
- ұлт
- kimre:
- cenedl
- kirgize:
- улут
- kmere:
- ប្រទេស
- koree:
- 국민
- korsike:
- a nazione
- kose:
- isizwe
- kroate:
- nacija
- kurde:
- netewe
- latine:
- gentem
- latve:
- tauta
- laŭe:
- ປະເທດຊາດ
- litove:
- tauta
- makedone:
- нација
- malagase:
- firenena
- malaje:
- negara
- malajalame:
- ജാതി
- malte:
- nazzjon
- maorie:
- iwi
- marate:
- राष्ट्र
- monge:
- lub teb chaws
- mongole:
- улс орон
- nederlande:
- natie, volk
- nepale:
- राष्ट्र
- njanĝe:
- mtundu
- okcidentfrise:
- naasje
- panĝabe:
- ਕੌਮ ਨੂੰ
- paŝtue:
- ملت
- pole:
- 1. naród, nacja, państwo
- portugale:
- nação
- ruande:
- igihugu
- rumane:
- 1. națiune, stat, țară
- ruse:
- 1. нация 2. народ 3. государство
- samoe:
- mālō
- sinde:
- قوم
- sinhale:
- ජාතිය
- skotgaele:
- nàisean
- slovake:
- národ
- slovene:
- narod
- somale:
- qaranka
- ŝone:
- nyika
- sote:
- sechaba
- sunde:
- bangsa
- svahile:
- taifa
- taĝike:
- миллат
- taje:
- ประเทศชาติ
- tamile:
- தேசிய
- tatare:
- милләт
- telugue:
- దేశం
- turke:
- ulus
- ukraine:
- нація
- urdue:
- قوم
- uzbeke:
- millat
- vjetname:
- quốc gia
- zulue:
- isizwe
nacia
- 1.
- Koncernanta naciojn, etnojn: nacia lingvo, konscio, apartaĵo; naciaj rilatoj; nacia standardo (i.a., tradicia standardo de popolo kiu malhavas sian nacian ŝtaton); nacia ŝtato (ŝtato formita laŭ nacia principo, kontraste al imperio ktp); la nacia karaktero kaj maniero de la vivado de la orientaj popoloj estas la kaŭzo […], ke ankoraŭ hodiaŭ la verkado de fabeloj estas tie tre alte ŝatata [15]; nacia (nacilingva) traduko de diversaj vortoj [16]; nacia ŝovinismo EE ; nacia religio [17], asocio [18], konvinko [19], movado VivZam , poeto VivZam .
- 2.
- (evitinde) Regna, koncernanta nacion3: nacia standardo (oficiala standardo de koncerna regno).
15.
Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Antaŭparolo de la tradukinto
16. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Antaŭparolo
17. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Unua Kongreso Esperantista en Boulogne sur Mer en la 5a de aŭgusto 1905
18. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Sepa Kongreso Esperantista en Antwerpen en la 21a de aŭgusto 1911
19. L. L. Zamenhof: Homaranismo, Dogmoj de Hilelismo
16. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Antaŭparolo
17. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Unua Kongreso Esperantista en Boulogne sur Mer en la 5a de aŭgusto 1905
18. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Sepa Kongreso Esperantista en Antwerpen en la 21a de aŭgusto 1911
19. L. L. Zamenhof: Homaranismo, Dogmoj de Hilelismo
- angle:
- national
- beloruse:
- 1. нацыянальны ~a standardo: нацыянальны сьцяг. ~a ŝtato: нацыянальная дзяржава. 2. нацыянальны, дзяржаўны ~a standardo: дзяржаўны сьцяг.
- bretone:
- broadel
- ĉeĥe:
- národní
- ĉine:
- 全国性 [quánguóxìng], 全國性 [quánguóxìng], 国立 [guólì], 國立 [guólì], 对内 [duìnèi], 對內 [duìnèi]
- france:
- national
- germane:
- 1. national 2. National-, Landes-
- hispane:
- nacional
- hungare:
- nemzeti, nemzet-
- indonezie:
- kebangsaan, nasional
- itale:
- nazionale
- japane:
- 民族の [みんぞくの], 国民の [こくみんの], 国立の [こくりつの], 国の [こくの]
- katalune:
- nacional
- nederlande:
- nationaal
- pole:
- narodowy 1. narodowy
- portugale:
- nacional
- rumane:
- național 1. național
- ruse:
- 1. национальный ~a standardo: национальный флаг. ~a ŝtato: национальное государство. 2. государственный, национальный ~a standardo: государственный флаг.
- slovake:
- národný
- turke:
- ulusal
- ukraine:
- національний
naciaĵo
- Nacia apartaĵo.
- angle:
- national idiom
- beloruse:
- нацыянальная асаблівасьць, нацыянальная рыса
- bretone:
- dibarder broadel
- france:
- particularité nationale, spécialité nationale
- germane:
- nationale Besonderheit
- hispane:
- peculiaridad nacional, rago nacional
- hungare:
- nemzeti sajátosság
- indonezie:
- kekhasan nasional
- japane:
- 民族的特徴 [みんぞくてきとくちょう], 慣用語法 [かんようごほう]
- katalune:
- particularitat nacional
- nederlande:
- iets eigen aan het volk
- pole:
- własność publiczna, własność narodowa
- rumane:
- domeniu public, proprietate națională
- ruse:
- национальная особенность
- ukraine:
- національна особливість, що-н., властиве даній нації (у звичаях, культурі, побуті і т.п.)
naciano
- 1.
- Etnano: sed tiel same kiel mi en la nuna momento ne estas ia naciano, sed simpla homo, tiel same mi ankaŭ sentas, ke en tiu ĉi momento mi ne apartenas al ia nacia aŭ partia religio, sed mi estas nur homo. [20]. en la tiama Jugoslavio albanoj […] okupis laŭnombre la trian lokon – post serboj kaj kroatoj – sed ne posedis sian ŝtaton-respublikon, aliaj nacianoj – makedonoj, montenegranoj, bosnianoj kaj slovenoj – jam havis siajn [21].
- 2.
- (evitinde) Ŝtatano: la ambasadoro konsilis al ĉiuj siaj nacianoj forlasi la landon PIV1 ; en la burĝnacia periodo […] la ŝtaton oni difinas: nacio estas ŝtato, do ĉiuj, kiuj loĝas sur teritorio de iu ŝtato, estas nacianoj de tiu ŝtato [22].
- 3.
Aligentano, ne-judo: Jerusalem estos piedpremata de la nacianoj, ĝis plenumiĝos la tempoj de la nacianoj [23]; ĉiuj el la cirkumcido kredantoj, kiuj venis kun Petro, miregis pri tio, ke ankaŭ sur la nacianojn estis surverŝata la donaco de la Sankta Spirito [24].
Rim.: Tiusence la vorto aperas nur en la verkoj Nov-Testamentaj.
20.
Zamenhof: La parolado antaŭ la Unua Kongreso Esperantista
en Bulonjo-sur-Maro, 1905-08-05
21. Monato, Pan Gavrilan: En la lando de la flavaj bicikloj
22. Monato, Zlatko Tišljar: Kiu estas la perfidulo?
23. La Nova Testamento, Luko 21:24
24. La Nova Testamento, La agoj 10:45
21. Monato, Pan Gavrilan: En la lando de la flavaj bicikloj
22. Monato, Zlatko Tišljar: Kiu estas la perfidulo?
23. La Nova Testamento, Luko 21:24
24. La Nova Testamento, La agoj 10:45
- angle:
- national
- beloruse:
- 1. прадстаўнік нацыі 2. грамадзянін 3. неяўрэй, няжыд
- bretone:
- 1. broad (den), broadour
- ĉeĥe:
- příslušník národa
- france:
- national (subst.), ressortissant 3. gentil (non-juif)
- germane:
- 1. Angehöriger einer Nationalität 2. Staatsangehöriger 3. Nichtjude
- hispane:
- nacional, habitante, residente
- indonezie:
- 2. warga negara
- japane:
- 国民 [くにたみ], 異邦人 [いほうじん]
- katalune:
- resident, habitant 3. gentil
- pole:
- obywatel
- rumane:
- cetățean
- ruse:
- 3. язычник
- slovake:
- príslušník národa
- ukraine:
- член нації
nacianigi
- 1.
- Asimili al nacio.
- 2.
Civitanigi.
- angle:
- nationalize
- beloruse:
- 1. асіміляваць 2. натуралізаваць
- ĉeĥe:
- naturalizovat
- germane:
- 1. naturalisieren 2. einbürgern
- hispane:
- nacionalizar
- indonezie:
- menasionalkan, menasionalisasi, menasionalisasikan
- itale:
- naturalizzare
- japane:
- 帰化させる [きかさせる]
- katalune:
- nacionalitzar
- nederlande:
- inburgeren
- pole:
- naturalizować, nadawać obywatelstwo
- rumane:
- naturaliza, pentru a conferi cetățenia
- ruse:
- 1. ассимилировать 2. натурализовать
- slovake:
- naturalizovať, udeliť štátne občianstvo
- ukraine:
- прирівнювати до членів нації
nacieco
- 1.
- Eco esti nacio: pli kaj pli landlimoj kaj naciecoj difiniĝas laŭ lingvoj; antaŭ la milito tiu subetno ankoraŭ ne pretendis je nacieco (ne konsciis sin nacio); konstruaĵo, kiu estos tute konforma al la klimato kaj materialo de la lando, al la nacieco de la lando, al la evoluo de nia jarcento [25]; kial nur Hebreoj devus kaŝi aŭ prihonti sian naciecon? ankaŭ ili rajtas havi propran centron de kulturo VivZam ; en Belgio kaj aliaj ŝtatoj taksiistoj rifuzis transporti aŭstriajn civitanojn ‐ pura diskriminacio, ĉar la ŝoforoj ne demandis pri agoj aŭ pensoj, sed antaŭjuĝis surbaze de nacieco [26].
- 2.
Malnova vorto por etno.
25.
H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Io
26. Vinko OŠLAK/pg: Aŭstrio kaj la ceteraj, Monato, 2000/06, p. 12
26. Vinko OŠLAK/pg: Aŭstrio kaj la ceteraj, Monato, 2000/06, p. 12
- angle:
- nationality
- beloruse:
- нацыянальнасьць
- bretone:
- broadelezh
- ĉeĥe:
- národnost
- ĉine:
- 国籍 [guójí], 國籍 [guójí]
- france:
- nationalité
- germane:
- Nationalität
- hispane:
- 1. nacionalidad
- hungare:
- nemzetiség 1. nemzeti mivolt
- indonezie:
- kebangsaan
- itale:
- nazionalità
- japane:
- 国民性 [こくみんせい], 民族性 [みんぞくせい], 国籍 [こくせき]
- katalune:
- nacionalitat
- nederlande:
- 1. nationaliteit
- pole:
- narodowość
- rumane:
- naționalitate
- ruse:
- национальность
- slovake:
- národnosť
- turke:
- uyrukluk, vatandaşlık
- ukraine:
- національність
naciismo, nacianismo
- 1.
Politika doktrino bazita sur la ideoj pri la rajtoj kaj valoroj de iu nacio; nacionalismo: naciismo fojfoje forgesigas la plej simplajn faktojn por iel valorigi sian propran nacion [27]; hebrea nacianismo VivZam .
internaciismo1, sennaciismo
Rim.: Naciismo de premanta nacio estas imperiismo, naciismo de premata nacio proksimas al patriotismo kaj kontraŭimperiismo, kvankam ĉia naciismo povas konduki al ŝovinismo kaj nacia egoismo.- 2.
Lingva naciaĵo.
internaciismo3
idiomaĵo, idiotismo
27.
Monato, Thierry Tailhades: Kiam
komenciĝis la milito?
- angle:
- nationalism
- beloruse:
- 1. нацыяналізм 2. ідыёма
- bretone:
- 1. broadelouriezh
- ĉeĥe:
- národovectví
- ĉine:
- 国家主义 [guójiāzhǔyì], 國家主義 [guójiāzhǔyì], 民族主义 [mínzúzhǔyì], 民族主義 [mínzúzhǔyì]
- france:
- 1. nationalisme 2. idiotisme
- germane:
- 1. Nationalismus 2. nationaler Sprachidiotismus
- hispane:
- nacionalismo
- hungare:
- 1. nacionalizmus
- indonezie:
- 1. nasionalisme 2. idiom
- itale:
- 1. nazionalismo
- japane:
- 民族主義 [みんぞくしゅぎ], 国民主義 [こくみんしゅぎ], 国家主義 [こっかしゅぎ]
- katalune:
- 1. nacionalisme 2. idiotisme
- nederlande:
- nationalisme
- pole:
- 1. nacjonalizm
- portugale:
- nacionalismo
- rumane:
- 1. naționalism
- ruse:
- 1. национализм 2. идиома
- slovake:
- národovectvo
- turke:
- 1. milliyetçilik, ulusçuluk
- ukraine:
- націоналізм
naciisto, nacianisto
Adepto de naciismo: la vajmara respubliko estis konstante skuata de naciistoj antaŭnaziaj [28]; serbaj naciistoj deklaris post sia malvenko: „Ne estas finite. Ni revenos!“ [29]; francaj nacianistaj gazetoj VivZam .
28.
Yamasaki Seikô: Novjara klaĉo super konjako, Monato, 2000/06, p. 25
29. Michel Duc Goninaz: Eks-Jugoslavio: kiu kiun mistifikas?, Monato, 2000/06, p. 8
29. Michel Duc Goninaz: Eks-Jugoslavio: kiu kiun mistifikas?, Monato, 2000/06, p. 8
- angle:
- nationalist
- beloruse:
- нацыяналіст
- bretone:
- broadelour
- ĉeĥe:
- národovec
- france:
- nationaliste
- germane:
- Nationalist
- hispane:
- nacionalista
- hungare:
- nacionalista
- indonezie:
- nasionalis
- itale:
- nazionalista (sostantivo)
- japane:
- 民族主義者 [みんぞくしゅぎしゃ], 国民主義者 [こくみんしゅぎしゃ], 国家主義者 [こっかしゅぎしゃ]
- katalune:
- nacionalista
- nederlande:
- nationalist
- pole:
- nacjonalista
- portugale:
- nacionalista
- rumane:
- naționalist
- ruse:
- националист
- slovake:
- národovec
- turke:
- milliyetçi, ulusçu
- ukraine:
- націоналіст
alinaciano
- Ano de alia nacio: kontraŭleĝe estas por Judo kamaradiĝi aŭ aliri al alinaciano [30]; ni, membroj de la plej malsamaj popoloj staras unu apud alia […] kiel fratoj, kiuj […] premas al si reciproke la manojn ne hipokrite, kiel alinaciano al alinaciano, sed sincere, kiel homo al homo [31]; la situacio de „alinacianoj“ ne multe sxangxigxis, plej malfacile estas por minoritatoj loĝantaj en [malamika] lando [32].
30.
La Nova Testamento, La agoj 10:28
31. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Unua Kongreso Esperantista en Boulogne sur Mer en la 5a de aŭgusto 1905
32. Sylvia Brylska: Ĉu reiri al naciaj radikoj?, Monato, 1993/08, p. 12
31. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Unua Kongreso Esperantista en Boulogne sur Mer en la 5a de aŭgusto 1905
32. Sylvia Brylska: Ĉu reiri al naciaj radikoj?, Monato, 1993/08, p. 12
- beloruse:
- чужынец
- ĉine:
- 外族 [wàizú]
- germane:
- Angehöriger eines anderen Volkes
- hispane:
- extranjero
- indonezie:
- warga negara asing
- pole:
- cudzoziemiec, obcokrajowiec
- rumane:
- străin, alien
internacia
- 1.
- Koncernanta plurajn naciojn: ĉe ekzistado de lingvo internacia ĉiuj tradukoj estus farataj nur en tiun ĉi lastan, kiel neŭtralan, al ĉiuj kompreneblan, kaj la verkoj, kiuj havas karakteron internacian, estus eble skribataj rekte en ĝi [33]. internacia fratiĝo VivZam ; la solvo de la internacilingva problemo [34].
- 2.
-
Interŝtata:
internacia monsistemo, horsistemo, kalendaro; internacia
kongreso
[35];
li proponis al diplomatoj starigi la sekvantajn leĝojn sub
internacia garantio
VivZam
;
eksterlanda kaj internacia politiko
[36];
internacia merkatsistemo
[37];
la plimulto de la internaciaj financaj analizistoj montros
novan kreskon de la eŭrokurzo rilate al la dolaro
[38];
Internacia Ruĝa Kruco
[39];
Internacia Mona Fonduso
[40].
Rim.: Tiu senco estis fremda al Esperanto, sed aperis en la lingvo pro tradukoj el aliaj lingvoj.
33.
Zamenhof: El la unua libro de la lingvo Esperanto
34. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Sesa Kongreso Esperantista en Washington en la 15a de aŭgusto 1910
35. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Tria Kongreso Esperantista en Cambridge en la 12a de aŭgusto 1907
36. Stefan Maul: Alarmsignalo el Italio, Monato, 1993/08, p. 5
37. Gianfranco Cazzaro: Morale aĉeti, konscie subteni, Monato, 1994/06, p. 9
38. Marc Vanden Bempt: Eŭro unujara, Monato, 2000/03, p. 14
39. Spomenka Štimec: Saluton el Absurdistano, Monato, 1993/12, p. 9
40. Zanandu Ntomono Zola/PG: Soldatoj, sed neniaj solvoj, Monato, 2000/02, p. 6
34. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Sesa Kongreso Esperantista en Washington en la 15a de aŭgusto 1910
35. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Tria Kongreso Esperantista en Cambridge en la 12a de aŭgusto 1907
36. Stefan Maul: Alarmsignalo el Italio, Monato, 1993/08, p. 5
37. Gianfranco Cazzaro: Morale aĉeti, konscie subteni, Monato, 1994/06, p. 9
38. Marc Vanden Bempt: Eŭro unujara, Monato, 2000/03, p. 14
39. Spomenka Štimec: Saluton el Absurdistano, Monato, 1993/12, p. 9
40. Zanandu Ntomono Zola/PG: Soldatoj, sed neniaj solvoj, Monato, 2000/02, p. 6
- angle:
- international
- beloruse:
- міжнародны, інтэрнацыянальны
- bretone:
- etrebroadel
- ĉeĥe:
- mezinárodní
- ĉine:
- 国际 [guójì], 國際 [guójì], 国际性 [guójìxìng], 國際性 [guójìxìng]
- france:
- international
- germane:
- 1. multinational 2. international Inter~a Ruĝa Kruco: Internationales Rotes Kreuz.
- hispane:
- internacional
- hungare:
- nemzetközi
- indonezie:
- antarbangsa, internasional
- internaci-signolingve:
- itale:
- internazionale
- japane:
- 国際的な [こくさいてきな]
- katalune:
- internacional
- nederlande:
- internationaal
- pole:
- międzynarodowy
- portugale:
- internacional
- rumane:
- internațional
- ruse:
- международный
- signune:
- y@44/
- slovake:
- medzinárodný
- tibete:
- རྒྱལ་སྤྱི
- turke:
- uluslararası
- ukraine:
- міжнародний, інтернаціональний
internaciismo
- 1.
Kosmopolitismo: humaneca internaciismo […] estas la spirito de Esperanto [41]; la oratoraĵoj de Lapenna kaj lia koncepto de Humanisma Internaciismo [42]; mi fieris pri la principo de internaciismo, kiun oficiale proklamis la ŝtato kaj la principo de senengaĝiteco [43].
naciismo1, sennaciismo
- 2.
Politika sistemo celanta starigi juran aparaton, kiu garantius pacajn rilatojn inter ĉiuj nacioj, zorgante, ke ĉiu el ili konservu siajn lingvon kaj kulturajn apartaĵojn.
- 3.
Esprimo, kiu ekzistas en tre simila formo kaj senco en pluraj lingvoj: Valerij Akulenko ankaŭ notas, ke la nocio „internaciismo“ fariĝis unu el la ĉefaj nocioj en la interlingvistiko [44].
naciismo2
paŭsaĵo2
41.
I. Gastón Burillo:
Tago de Zamenhof, 1976
42. Monato, Carlo Minnaja: Tridek jaroj da saĝo
43. Monato, Zlatko Tišljar: Kial fieri pri iu patrujo kaj ne pri alia?
44. B. Kolker: Ĉefaj strukturaj principoj de Esperanto, en: La Arto Labori Kune, 2010
42. Monato, Carlo Minnaja: Tridek jaroj da saĝo
43. Monato, Zlatko Tišljar: Kial fieri pri iu patrujo kaj ne pri alia?
44. B. Kolker: Ĉefaj strukturaj principoj de Esperanto, en: La Arto Labori Kune, 2010
- angle:
- 2. internationalism
- beloruse:
- 1. касмапалітызм 2. інтэрнацыяналізм 3. інтэрнацыянальнае слова, інтэрнацыяналізм
- bretone:
- 2. etrebroadelouriezh
- ĉine:
- 2. 国际主义 [guójìzhǔyì], 國際主義 [guójìzhǔyì]
- france:
- 2. internationalisme
- germane:
- 2. Internationalismus
- hispane:
- 1. cosmopolitismo 2. internacionalisme
- hungare:
- 2. internacionalizmus, nemzetköziség
- indonezie:
- 2. internasionalisme
- itale:
- 2. internazionalismo
- japane:
- 国際主義 [こくさいしゅぎ]
- katalune:
- 1. cosmopolitisme 2. internacionalisme 3. expressió internacional
- nederlande:
- 2. internationalisme
- pole:
- 2. internacjonalizm 3. internacjonalizm
- rumane:
- 2. internaționalism
- turke:
- 2. uluslararası birlik düşüncesi , uluslararası durum
- ukraine:
- інтернаціоналізм
samnaciano
-
Homo de sama nacio kiel la koncernulo:
en ĉiu kongreso de samnacianoj ni ja komprenas nin ne
malpli bone, kaj tamen nenio nin entuziasmigis
[45];
kolekto de ĉiuj samreligianoj aŭ samnacianoj (fremdaj) en unu
urbo
[46];
ni eltiris, dank'al ĝi, niajn samnacianojn
... el la turka sklaveco
[47].
samlandano
45.
L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Dua Kongreso Esperantista en Genève en
la 28a de aŭgusto 1906
46. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, 2. Vortuzo
47. R. Klajiĉ: Letero el Serbujo, Vekiĝo !, 1913:04 (7)
46. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, 2. Vortuzo
47. R. Klajiĉ: Letero el Serbujo, Vekiĝo !, 1913:04 (7)
- beloruse:
- суайчыньнік
- ĉeĥe:
- čl. stejné národnosti
- ĉine:
- 同胞 [tóngbāo], 同乡 [tóngxiāng], 同鄉 [tóngxiāng], 国人 [guórén], 國人 [guórén]
- france:
- compatriote (de même nation)
- hispane:
- conciudadano, paisano
- indonezie:
- saudara sebangsa, saudara setanah air
- japane:
- 同国人 [どうこくじん], 同民族人 [どうみんぞくじん]
- pole:
- krajan, rodak
- rumane:
- compatriot
- slovake:
- súkmeňovec
- ukraine:
- співвітчизник
sennaciismo
Socipolitika teorio laŭ kiu la nacioj devas rezigni pri sia sendependeco, pri siaj lingvaj kaj kulturaj apartaĵoj por kunfandiĝi en mondan unuon: la plej gravaj dokumentoj pri esperantismo (inter kiuj la bulonja deklaracio, deklaracioj de homaranismo, sennaciismo, raŭmismo, manifesto de Prago kaj kelkaj aliaj) [48]; fervora, preskaŭ religia ligo inter maldekstro kaj sennaciismo [49].
naciismo1, internaciismo1
48.
Monato, Pavel Moĵaev Kaj Jefim Zajdman: Gvidlibro
tra Esperantujo: ĉio unulibre!
49. Monato, Roland Platteau: Ŝira retaksado de la konceptoj
49. Monato, Roland Platteau: Ŝira retaksado de la konceptoj
- angle:
- anationalism
- beloruse:
- касмапалітызм
- ĉeĥe:
- kosmopolitizmus
- france:
- anationalisme, cosmopolitisme (politique)
- germane:
- Doktrin der Nationslosigkeit, Weltbürgertum
- hispane:
- anacionalismo
- indonezie:
- anasionalisme, kosmopolitanisme, paham internasional
- itale:
- anazionalismo, cosmopolitismo (in politica)
- japane:
- 無民族主義 [むみんぞくしゅぎ]
- katalune:
- cosmopolitisme
- nederlande:
- volkenloosheid
- pole:
- kosmopolityzm, anacjonalizm
- rumane:
- cosmopolitism, anationalism
- slovake:
- kozmopolitizmus
- ukraine:
- космополітизм
Unuiĝintaj Nacioj (UN)
ManPol
Grava internacia monda organizaĵo, fondita post la 2a mondmilito, kiu celas solvi interŝtatajn konfliktojn: nun tamen Tuvalo verŝajne iĝos ege populara, ne nur ĉar la gnoma ŝtato ĵus fariĝis 189a membro de Unuiĝintaj Nacioj (UN), sed precipe pro ĝia nacia simbolo en Interreto, mallongigo „tv“. [50].
50.
S. Maul: Riĉa per .tv, Monato, 2000/12
- angle:
- United Nations Organisation, United Nations, UNO, UN
- beloruse:
- Арганізацыя Аб'яднаных Нацый, Аб'яднаныя Нацыі
- bretone:
- Aozadur ar Broadoù Unanet, ABU
- bulgare:
- Организация на обединените нации, ООН
- ĉine:
- 联合国 [Liánhéguó], 聯合國 [Liánhéguó], 联合国组织 [liánhéguózǔzhī], 聯合國組織 [liánhéguózǔzhī]
- france:
- Organisation des Nations Unies, ONU
- germane:
- Vereinte Nationen, UN
- hispane:
- Naciones Unidas, ONU
- hungare:
- Egyesült Nemzetek, UN
- indonezie:
- Perserikatan Bangsa-Bangsa, PBB
- itale:
- Organizzazione delle Nazioni Unite, Nazioni Unite, ONU
- katalune:
- [Organització de] les Nacions Unides, [O]NU
- nederlande:
- Verenigde Naties, VN
- pole:
- Organizacja Narodów Zjednoczonych
- portugale:
- Nações Unidas, ONU
- rumane:
- Organizația Națiunilor Unite
- ruse:
- Объединённые Нации, Организация Объединённых Наций, ООН
- turke:
- Birleşmiş Milletler , BM