*ag/i PV

*agi

(ntr)
1.
Eksterigi siajn kapablojn, produkti ian efikon, uzante sian forton aŭ kapablon: agi juste [1]; agi noble, nesingarde, kun koleroZ ; vortojn ŝparu, agojn faruPrV ; nenia ago fariĝas sen pago (sen bona aŭ malbona reago) PrV ; plena libereco de agadoZ ; ilia agado estas danĝerega por nia aferoZ ; agada roloZ .
2.
Konduti iel kontraŭ iu, trakti iun: agi afable kun, kontraŭZ iu.
afrikanse:
Wet
albane:
akt
amhare:
እርምጃ
angle:
act
arabe:
فعل
armene:
գործ
azerbajĝane:
akt
beloruse:
дзейнічаць, чыніць ~ado: дзеяньні, дзейнасьць, чыннасць
bengale:
আইন
birme:
လုပ်ရပ်
bretone:
ober (v.), gwerediñ war
bulgare:
действам
ĉeĥe:
jednat, postupovat, působit, účinkovat, činit
dane:
handling
estone:
tegu
eŭske:
ekintza
filipine:
kumilos
france:
agir, se comporter
galege:
acto
germane:
handeln, tun
greke:
πράττω
guĝarate:
અધિનિયમ
haŭse:
yi
hebree:
לפעול
hinde:
अधिनियम
hispane:
actuar 1. actuar, proceder, obrar 2. actuar, proceder
irlande:
gníomh
islande:
athöfn
itale:
agire
japane:
1. 行動する [こうどうする] 2. ふるまう
jave:
tumindak
jide:
אַקט
jorube:
igbese
kanare:
ಆಕ್ಟ್
kartvele:
აქტის
kazaĥe:
акт
kimre:
gweithredu
kirgize:
иш
kmere:
សកម្មភាព
koree:
행위
korsike:
attu
kose:
isenzo
kroate:
čin
kurde:
ewlekarî
latine:
actum
latve:
akts
laŭe:
ກົດຫມາຍວ່າດ້ວຍ
litove:
aktas
makedone:
чин
malagase:
zavatra
malaje:
tindakan
malajalame:
പ്രവർത്തി
malte:
att
maorie:
mahi
marate:
कायदा
mongole:
акт
nederlande:
handelen
nepale:
काम
okcidentfrise:
handeling
panĝabe:
ਕੰਮ
paŝtue:
عمل
perse:
عمل کردن
pole:
1. działać, czynić, postępować 2. czynić, postępować
portugale:
1. agir, proceder, obrar 2. agir, proceder
ruande:
gukora
ruse:
действовать
samoe:
gaoioiga
sinde:
ايڪٽ
sinhale:
පනත
skotgaele:
achd
slovake:
konať, postupovať
slovene:
akt
somale:
fal
ŝone:
chiito
sote:
ketso
sunde:
kalakuan
svahile:
tendo
svede:
agera
taĝike:
амал
taje:
1. กระทำ 2. ปฏิบัติ
tamile:
செயல்
tatare:
акт
telugue:
చట్టం
turke:
iş görmek, etken olmak, etkilemek, davranmak, hareket etmek
ukraine:
акт
urdue:
ایکٹ
uzbeke:
ish
vjetname:
hành động
zulue:
isenzo

ago

1.
Ekstra montro de ies forto aŭ kapablo: koniĝas birdo laŭ flugo kaj agoZ ; vortojn ŝparu, agojn faru PrV ; diru al mi vian kredon kaj montru ĝin al mi en viaj agojZ ; post ĉiu ago venas la tempo de pagoZ ; la Agoj de la apostoloj NT . SUB:akto3
Rim.: Inter ago kaj faro ekzistas tiu nuanco, ke per ago oni akcentas la intencitecon aŭ la eksteran aspekton, dum faro altiras la atenton plie al konkreteco.
2.
Ĝenerala kaŭzado de efiko: se mi parolas ne pri la ago de ekokupo mem, sed pri la stato, en kiu mi troviĝas ...Z ; verbo de ago; la ago demandi.
angle:
act, action
bretone:
ober (ak.), gwered
ĉeĥe:
akce, akt, skutek, úkon, čin
france:
acte, action
hebree:
פעולה
hispane:
actuación, acción
itale:
atto, azione
japane:
行為 [こうい], 行動 [こうどう], ふるまい
katalune:
acció
nederlande:
handeling
okcitane:
accion
perse:
کنش، عمل، کردار
pole:
działnie, czyn, postępek
portugale:
ação
ruse:
действие A~oj de la apostoloj: Деяния апостолов
slovake:
akcia, počínanie, skutok, úkon, čin
taje:
1. การกระทำ
turke:
hareket, davranış

agema

Kapabla kaj ema agi: patro, kiu komence estis nur brutkomercisto, sed honesta kaj agema [2]; ŝi kutimis al la bonfarado de la grandaj urboj, laborema, agema [3]; se la anarkistoj uzas pli bone kaj pli ofte la aparaton ol la komunistoj, ĉi-lastaj ne povos riproĉi ‐ same estu, se la komunistoj montriĝos pli agemaj [4].
VD:vigla3, viva2
2. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Infana babilado
3. E. Orzeszko, trad. Kabe: La bona sinjorino, 1909
4. E. Lanti: Vortoj de k-do Lanti, Venis anarkisto...
angle:
active
bretone:
greant, oberiant, abil
ĉeĥe:
agilní, aktivní, činný, činorodý
france:
actif
hebree:
פעיל
hispane:
activo
itale:
attivo, d'azione, alcre, solerte
perse:
کاری، پرکار، فعال
ruse:
деятельный, активный
slovake:
agilný, príčinlivý
turke:
etkin, faal, çalışkan, zinde, hamarat

interagi

(ntr)
Reciproke influi, aktive interrilati: la ĉefa kialo de malsaniĝo estas konscio de maljunuloj, ke ili jam ne kapablas konduti socie kutime kaj ke ili ne plu povos kutime interagi kun aliaj [5].
5. -: Interalie - pozitivaj novaĵoj, elsendo 2, Muzaiko, [vidita en 2017]
france:
interagir
hispane:
interactuar
japane:
相互に作用する [そうごにさようする]

interago

1.
Kuna aŭ reciproka influo de pluraj agoj, fenomenoj, faktoroj: la interago de oferto kaj postulo; la interago de teorio kaj praktiko; la interago de la infanterio kaj de la aviado.
2.
KOMP Dialogo3 de uzanto kun ruliĝanta programo: tiu programo uzeblas kaj interage, kaj en la fona reĝimo.
VD:dialogo1, dialektiko
angle:
interaction inter~e: interactively
beloruse:
узаемадзеяньн е
bretone:
etreober (ak.), etregwered
ĉeĥe:
interakce, reakce, vzájemné působení
france:
interaction
germane:
Interaktion inter~e: interaktiv
hispane:
interacción inter~e: interactivamente
itale:
interazione
japane:
相互作用 [そうごさよう]
nederlande:
interactie
perse:
برهم‌کنش، کنش متقابل
pole:
interakcja
portugale:
interação
ruse:
взаимодействие inter~e: интерактивно
slovake:
vzájomné pôsobenie, interakcia reakcia, vzájomné pôsobenie
svede:
interaktion
taje:
อันตรกิริยา
turke:
karşılıklı etki, etkileşim

kontraŭagi

(x)
Agi malhelpe, bare, kontraŭinflue: kontraŭ la malsano disponeblas ne nur medikamentoj - per taŭga sinnutrado eblas efike kontraŭagi [6].
6. [A. Oberndorfer]: Kristaloj en la artikoj, Esperanta Retradio, 2015-06-01
france:
combattre (agir contre)
hispane:
combatir, contraatacar
nederlande:
tegenwerken

kontraŭago

Bara, malhelpa, repuŝa ago: provoku ilin al drastaj kontraŭagoj [7].
7. J. Francis: La Granda Kaldrono, 1978
france:
coup d'arrêt
hispane:
contraataque

kunagi

(ntr)
Agi grupe, por komuna celo aŭ efiko: ĉiuj ĝisnunaj institucioj kunfederiĝas sur la fundamento de U. E. A., konservante la necesan memstarecon de ĉiu organismo kaj kunagante en ĉiuj komunaj aferoj [8].
8. [E.?] Bejot: Pri Centra Esperanta Organizo, Pola Esperantisto, 1912-04 (61), p. 69a
angle:
co-operate
beloruse:
супрацоўнічаць
bretone:
kenober (v.), kenlabourat
ĉeĥe:
spolupracovat, spolupůsobit
france:
coopérer, collaborer
germane:
zusammenarbeiten
hispane:
cooperar, colaborar
itale:
collaborare
japane:
協力する [きょうりょくする]
nederlande:
meewerken
perse:
همکاری کردن، تشریک مساعی کردن
pole:
współdziałanie, kolaboracja
portugale:
colaborar
ruse:
сотрудничать
slovake:
spolupracovať
svede:
samarbeta, samverka
taje:
ทำร่วมกัน

kunago

Ago komuna kun tiu de aliaj agantoj, aliaj faktoroj, aliaj personoj: ĉiam ankoraŭ lia kapo estas plena de cent aferoj, kiuj atendas plenumon kaj ne estas fareblaj sen lia kunago [9].
9. W. Kloepffer, trad. L. Goppel: Vagabondo kaj Sinjorino, 1931
beloruse:
супрацоўніцтва, сумесная дзейнасьць, каапэрацыя
france:
coopération
hispane:
cooperación

reagi

(ntr)
Agi returne, responde al iu antaŭa ago: ŝi ĉiam ... malvarme reagis al tiuj, kiuj parolis sentime kaj sprite [10].
10. J. Francis: La Granda Kaldrono, 1978
angle:
react
beloruse:
рэагаваць
france:
réagir
hispane:
reaccionar
japane:
反応する [はんのうする]
nederlande:
reageren

reago

1.
Returna efiko de io, sur kion io alia agis: la atmosfero, saturita de intergenta malpaco, per neevitebla natura reago naskis la esperantisman movadon [11]. SUB:respondo
2.
KEM=reakcio3
11. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Oka Kongreso Esperantista en Krakow en la 11a de aŭgusto 1912
angle:
reaction
beloruse:
рэакцыя
bulgare:
реакция
ĉeĥe:
ohlas, reakce
france:
réaction
germane:
Reaktion
hispane:
reacción
itale:
reazione
japane:
反応 [はんのう]
nederlande:
reactie
perse:
واکنش، عکس‌العمل
pole:
reakcja
portugale:
reação
ruse:
реакция
slovake:
odpoveď, ohlas na popud, reakcia
svede:
reaktion
taje:
1. ปฏิกิริยาตอบโต้
turke:
tepki

senagado, senageco

Nenifaro: en la trudita senageco li progresis kun mirinda rapido, kaj en du monatoj li ellernis eĉ la enhavon de sia mezgranda vortaro [12]. VD:dormo, malpeno, malvigla
12. I. Ertl: Arnim, Kataluna Esperantisto, 1994:1, p. 7a
angle:
inaction
beloruse:
бязьдзеяньне
bretone:
dizoberiantiz
ĉeĥe:
nečinnost
france:
inaction
germane:
Nichtstun, Müßiggang
hispane:
inacción
itale:
inattività, ozio (periodo), oziosità, poltronaggine
nederlande:
nietsdoen
perse:
بیکارگی، بطالت
pole:
bezczynność
portugale:
inatividade
ruse:
бездействие
slovake:
nečinnosť, záhaľka
svede:
inaktivitet
taje:
ไม่ทำอะไรเลย
turke:
etkisizlik, hareketsizlik, işsizlik, çalşmazlık

administraj notoj

~i: Mankas verkindiko en fonto.
~o: Mankas verkindiko en fonto.
inter~o: Mankas dua fontindiko.
inter~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.