*man/o PV

*mano

1.
ANA Ekstrema parto de ambaŭ brakoj de la homo, provizita per kvin fingroj kaj servanta por kapti kaj palpi: mi metis la manon sur la tablon [1]; etendi la manon al iu [2], al la buŝo [3], al la glavo [4], al floro [5], al koverto Marta ; per kora movo etendi la manon por manpremo Marta ; (figure) etendi la manon kontraŭ iu (atakanto aŭ atakato) [6] [7] [8]; teni ion per la mano [9] [10], en la (maldekstra) ~o [11] [12]; ŝi prenis la infanojn per la mano kaj kondukis ilin en la dometon [13].
2.
Tiu sama organo rigardata kiel ilo de agado: ankoraŭ la gajno ne estas en la mano (= certa, vd tro frue) PrV ; havi ion sub la mano (tute disponeblan kaj pretan) [14] [15]; ni havos en la manoj pruvojn, ke la ĉefpastroj estas perfiduloj [16]; (ekkapti iun) kun la peko en mano PrV (vd freŝa); kiel per turno de la mano (rapidege, subite) ĉio forpasis [17]; lasi fali la manojn (senkuraĝiĝi; paralizi) PrV ; energie meti la manon al (ekpartopreni en) la laboro; ligi la manojn al iu (senigi iun je la libera agado).
3.
Tiu sama organo rigardata kiel ilo de povo, potenco: preni la regadon en la manojn [18] [19]; la afero sidas en bonaj manoj (sub bona gvidado); teni [20] (preni DL ) en siaj manoj la sorton de [...]; la sorto de l' afero estas nun […] en la manoj (dependas) de ni ĉiuj DL ; fali en la manojn (sub la povo) de iu [21] [22] [23]. VD:disponi, estri, mastri, posedi, regi
1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 26
2. La Nova Testamento, Mateo 12:49
3. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Samuel 14:27
4. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro XVIII
5. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Historio de unu patrino
6. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Ester 9:2
7. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro VI
8. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeĥezkel
9. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Fingreto
10. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Neĝulino kaj Rozulino
11. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Juĝistoj 7:20
12. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Johanĉjo-malsaĝulo
13. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Haĉjo kaj Grenjo
14. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Samuel 21:3
15. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 32:13
16. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro XIII
17. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Malgranda Tuk
18. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Samuel 14:47
19. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro V
20. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro XVI
21. La Nova Testamento, Hebreoj 10:31
22. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Juĝistoj 15:18
23. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro XII
afrikanse:
hand
albane:
dorë
amhare:
እጅ
angle:
hand
arabe:
يد
armene:
ձեռք
azerbajĝane:
əl
beloruse:
рука (кісьць)
bengale:
হাত
birme:
လက်
bretone:
dorn
bulgare:
ръка
ĉeĥe:
ruka
ĉine:
dane:
hånd
estone:
käsi
eŭske:
eskuko
filipine:
kamay
france:
main
galege:
man
germane:
Hand
guĝarate:
હાથ
haŭse:
hannu
hinde:
हाथ
hispane:
mano
hungare:
kéz
indonezie:
tangan
irlande:
lámh
islande:
hönd
itale:
mano
japane:
jave:
tangan
jide:
האַנט
jorube:
ọwọ
kanare:
ಕೈ
kartvele:
ხელი
kazaĥe:
қол
kimre:
llaw
kirgize:
кол
kmere:
ដៃ
koree:
korsike:
manu
kose:
isandla
kroate:
ruka
kurde:
dest
latine:
manibus
latve:
roku
laŭe:
ມື
litove:
rankų
makedone:
страна
malagase:
tanana
malaje:
tangan
malajalame:
കൈ
malte:
idejn
maorie:
ringa
marate:
हात
mongole:
гар
nederlande:
hand
nepale:
हात
okcidentfrise:
hân
panĝabe:
ਦਾ ਹੱਥ
paŝtue:
د لاس
pole:
ręka
portugale:
mão
ruande:
ukuboko
rumane:
mână
ruse:
рука (кисть)
samoe:
lima
sinde:
هٿ
sinhale:
අත
skotgaele:
làimh
slovake:
ruka
slovene:
roka
somale:
gacanta
ŝone:
ruoko
sote:
letsoho la
sunde:
panangan
svahile:
mkono
svede:
hand
taĝike:
даст
taje:
มือ
tamile:
கையில்
tatare:
кул
telugue:
చేతి
tibete:
ལག་པ་
tokipone:
luka
ukraine:
рука
urdue:
ہاتھ
uzbeke:
qo’l
vjetname:
tay
zulue:
isandla

*manego [24]

Granda, dika mano: la grakanta ĉifonulino havis en la manego krizantemon tiel bluan, kian vi povas nur deziri [25].
france:
paluche

manumi

(tr)
Tuŝadi, prenadi, turnadi, movi permane; manuzi, manipuli1: manumi bastonegon [26].
26. E. About, trad. G. Moch: La Reĝo de la Montoj, 1909
france:
manipuler

*manumo

TEKS Ekstrema parto de la maniko, kiu ĉirkaŭas la manradikon, aŭ aparta peco da tolo almetebla al la maniko kaj ĉirkaŭanta la radikon: ĉemizojn, kolumojn, manumojn kaj ceterajn similajn objektojn ni nomas tolaĵo, kvankam ili ne ĉiam estas faritaj el tolo [27]; manoj, kiuj, blankaj kaj malgrandaj, elŝoviĝis el la blankaj manumoj Marta .
angle:
cuff
beloruse:
манжэта, абшэўка
bretone:
berrvañch
bulgare:
маншет
ĉeĥe:
manžeta
france:
manchette, poignet
hispane:
puño (de camisa)
itale:
polsino
nederlande:
manchet
pole:
mankiet
ruse:
манжета
slovake:
manžeta

dekstramana

1.
Uzanta sian dekstran manon pli facile ol la maldekstran: oni estas dekstra- aŭ maldekstramana same denaske kiel oni estas ina aŭ malina [28].
2.
Rilata al la dekstra mano: serio de batoj per alterne dekstramana kaj maldekstramana bastonetoj interrompita de du sinsekvaj batoj per la sama mano RokPop .
28. J. S. Larsen: SCE
france:
1. droitier (adj.)
germane:
1. rechtshändig
hispane:
diestro, diestra
itale:
1. destro (agg.), destrorso 2. destro (agg.)
nederlande:
1. rechtshandig 2. rechter (voor de rechterhand)

duamana

(frazaĵo) Jam uzita, ne nova, brokanta; raportata, onidira: eblas multon fari […] aĉeti malpli, aĉeti duamanajn aferojn, partopreni en senmonaj interŝanĝaj retoj [29]; la homoj surstrate ekstere devos dependi de duamana raporto [30].
29. Marion: Revolucio?!, 2010
30. T. Steele: Flugi kun kakatuoj, 2010
bulgare:
който е втора ръка, употребяван
france:
de seconde main
hispane:
usado, de segunda mano

maldekstramana

1.
Uzanta sian maldekstran manon pli facile ol la dekstran: oni estas dekstra- aŭ maldekstramana same denaske kiel oni estas ina aŭ malina [31].
2.
Rilata al la maldekstra mano: serio de batoj per alterne dekstramana kaj maldekstramana bastonetoj interrompita de du sinsekvaj batoj per la sama mano RokPop .
31. J. S. Larsen: SCE
ĉeĥe:
levák (adj.), šikovný na levou ruku
france:
1. gaucher (adj.)
germane:
1. linkshändig
hispane:
zurdo, cucho
indonezie:
1. kidal
itale:
1. mancini, sinistrorso 2. sinistro (agg.)
nederlande:
1. linkshandig 2. linker (voor de linkerhand)
slovake:
ľavák

ĉemane

Sufiĉe proksime, ke per la mano oni tuŝas aŭ facile povas atingi: juna vidvino estis survoje al tombo kun sia knabeto ĉemane [32]; ĉu vi havas tri fotografaĵojn ĉemane [33]?
angle:
at hand, handy
bretone:
dindan dorn, dindan e zorn
france:
à portée de main
hispane:
a mano (por proximidad), al alcance
itale:
sottomano
nederlande:
bij de hand
pole:
pod ręką
ruse:
под рукой

*ĉirkaŭmano [34]

Braceleto portata ĉe la manradiko.
angle:
bracelet
beloruse:
бранзалет
bretone:
tro-vrec'h
france:
bracelet (de poignet)
germane:
Armband
hebree:
צמיד
hungare:
karperec
itale:
braccialetto
nederlande:
armband
pole:
bransoletka
ruse:
браслет

enmanigi

(tr)
1.
Meti en la manon: enmanigi leteron, skatolon Marta al iu; li enmanigis al mi pakaĵeton da buterpanoj [35];
2.
(figure) Meti sub la povon de iu: al mi vin la diino enmanigis (vian sorton komisiis) Ifigenio . VD:konfidi
beloruse:
уручыць
bretone:
lakaat udb. etre daouarn ub.
ĉeĥe:
dodat, doručit
france:
remettre (confier), prendre en main
hispane:
entregar
itale:
mettere in mano
nederlande:
overhandigen
pole:
powierzać 1. wręczać
ruse:
вручить
slovake:
doručiť

manenmane kun, man-en-mane kun

(prepoziciaĵo)
Kun, fide kaj akorde, per reciproka helpo: man-en-mane ili iras tra l' dimanĉo plu kaj plu [36]; Medicina Terminologia Centro, kiu laboru man-en-mane kun la Terminologia Centro de I.S.A.E [37].
36. Raymond Schwartz: La Stranga Butiko, Majo
37. A. Albault: Plena Ilustrita Vortaro, al la medicina parto, p. xxi-a
angle:
hand in hand
bretone:
dorn-ha-dorn gant
bulgare:
ръка за ръка с
france:
en plein accord avec, en toute confiance avec, main dans la main avec
hispane:
mano a mano
nederlande:
hand in hand
pole:
ręka w rękę
ruse:
рука об руку

peti ies manon

(frazaĵo) Svati: kun flamo en la brusto mi petas vian manon [38].
angle:
ask for someone's hand in marriage
bretone:
goulenn dorn ub.
bulgare:
моля за нечия ръка
france:
demander la main (de)
germane:
um jemandes Hand bitten
hispane:
pedir la mano de alguien
itale:
chiedere la mano
nederlande:
iem. om zijn/haar hand vragen
pole:
prosić o rękę
ruse:
просить чьей-либо руки

plenmano

(arkaismo)
Manpleno: la pastro prenu el ĝi plenmanon el la faruno [39]; pli bona estas plenmano da trankvilanimeco, ol ambaŭmano da penado kaj ventaĵo [40].
ĉeĥe:
hrst (něčeho)
itale:
manata (quantità), manciata, pugno (quantità)
nederlande:
handvol (arch.)
slovake:
hrsť

propramane

Per sia mano, mem2, surprenante la taskon, la respondecon: propramane mi mortigis la drakon [41].
41. J. R. R. Tolkien, trad. C. Gledhill: La Hobito, 2005
france:
de sa propre main

submanaĵo

TIP Duonmola mato, kiun oni kuŝigas sur skribotablo por faciligi skribadon: sur mia skribotablo kuŝas, kiel submanaĵo, mapo de Eŭropo [42].
42. P. Desmet: Inter nordo kaj sudo, en: Bildoj pri Norda Lando, 2006
france:
sous-main

transmanigi

(tr)
Transdoni de mano al mano: Kutime elprenis el sia buŝo la fiŝhokon, kaj transmanigis ĝin al li [43].
43. Princo Toneri k.a., trad. K. Nohara: Kroniko Japana, 1935
france:
donner (de main à main), passer (de main à main)

manartiko

ANA Artiko de mano kun brako: tiel mallonga jako, ke oni povis tre bone vidi la longon de liaj manartikoj [44]; la elfknabino prenis lin je manartiko, kaj li ridis […] [45].
angle:
wrist
beloruse:
запясьце
bretone:
arzorn
bulgare:
китка
ĉeĥe:
kloub zápěstí
france:
poignet
germane:
Handgelenk
hispane:
muñeca (articulación)
itale:
polso
nederlande:
pols
pole:
przegub ręki
ruse:
запястье
slovake:
kĺb zápästia
svede:
handled

mandorso

ANA Ekstera flanko de mano: lentugoj sur mandorso [46]; ni metis lin en la ĉerkon, kaj en ĝi ni metis necesaĵojn por lia ekvojaĝo, nome mandorso-kovrilojn, suro-bendojn, ŝtrumpetojn, pajlajn sandalojn, bastonon kaj glavon [47].
angle:
back of the hand
beloruse:
тыльны бок далоні
bretone:
kil an dorn
bulgare:
опакото на ръката
france:
dos de la main
germane:
Handrücken
hispane:
dorso (de la mano)
itale:
dorso della mano
nederlande:
handrug, rug (v.d.hand)
pole:
wierzch dłoni
ruse:
тыльная сторона ладони

manpleno

Tiom da io, kiom povas enteni mankavo: manpleno da ĉerizoj; la dioj faru al mi tion kaj pli, se la polvo de Samario sufiĉos, ke ĉiuj homoj, kiuj min sekvas, povu preni manplenon da ĝi [48]; li prenis el la teko manplenon da ĉervoncoj [49]; (figure) la manpleno da aktivuloj loĝis dise, kunvenis 1–2-foje jare por kelkaj horoj [50].
LST:mezurunuo
angle:
fistful, handful
beloruse:
жменя
bretone:
dornad
ĉeĥe:
hrst
france:
poignée (quantité)
germane:
Handvoll
hispane:
puño (cantidad), puñado
itale:
manata (quantità), manciata, pugno (quantità)
nederlande:
handvol
pole:
garść
ruse:
горсть, пригоршня
slovake:
hrsť
svede:
handfull

manradiko

ANA Manartiko: kiel suflorslipeto servas ankaŭ propra polmo aŭ manradiko de trompema lernanto [51]; la pteroido, osto trovebla nur ĉe flugsaŭroj, konektiĝis al la manradiko kaj helpis subteni membranon, la propatagion, inter la manradiko kaj la ŝultro [52].
angle:
wrist
beloruse:
запясьце
bretone:
arzorn
bulgare:
китка
ĉeĥe:
zápěstí
france:
poignet
germane:
Handgelenk
hispane:
muñeca (articulación)
itale:
polso
nederlande:
pols
pole:
przegub ręki
ruse:
запястье
slovake:
zápästie
svede:
handled

mansupro

ANA Mandorso: ĥamso estas same simbolo por daŭremeco, kuraĝo, parte lojaleco kaj pento, ĝi estas ofte portata kiel talismano en formo de mano, ofte kun okulo meze de la mansupro [53].
angle:
back of the hand
beloruse:
тыльны бок далоні
bretone:
kil an dorn
bulgare:
опакото на ръката
france:
dos de la main
germane:
Handrücken
hispane:
dorso (de la mano)
itale:
dorso della mano
nederlande:
handrug, rug (v.d.hand)
pole:
wierzch dłoni
ruse:
тыльная сторона ладони

administraj notoj

dekstra~a: Mankas verkindiko en fonto.
maldekstra~a: Mankas verkindiko en fonto.
ĉirkaŭ~o : Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.